การทำธุรกรรมการเงินผิดพลาดที่พบเจอกันได้บ่อยคือ “การโอนเงินผิดบัญชี” ซึ่งมีที่มาจากหลายสาเหตุ เช่น การใส่เลขบัญชีไม่ถูกต้อง (กรอกตัวเลขสลับกัน กรอกไม่ครบ) หรืออาจเกิดจากการใส่เลขบัญชีผิดช่องระหว่างช่องโอนเงินผ่านเลขบัญชีกับช่องโอนเงินผ่านหมายเลขพร้อมเพย์ หรือใส่เลขที่บัญชีถูก แต่เลือกธนาคารที่จะโอนผิด รวมถึงความรีบร้อนในการทำรายการจนลืมตรวจสอบชื่อบัญชีปลายทางก่อนกดโอน ซึ่งเมื่อเกิดการโอนเงินผิดบัญชี หรือโอนเงินไปเกินจำนวน หากเรารู้จักกับเจ้าของบัญชีปลายทางเป็นอย่างดี เช่นเป็นคนในครอบครัว หรือเพื่อนสนิท ก็สามารถติดต่อขอคืนเงินกันได้เลย แต่หากไม่สามารถติดต่อได้ หรือผู้โอนไม่ได้รู้จักกับเจ้าของบัญชีปลายทาง ก็ต้องเข้าสู่กระบวนการขอคืนเงินตามกฎหมายต่อไป

สำหรับการโอนเงินผิดบัญชี ตามกฎหมายแล้ว ธนาคารจะไม่สามารถโอนเงินคืนให้แก่ผู้โอนเงินผิด หากเจ้าของบัญชีปลายทางไม่ยินยอม เพราะธนาคารไม่มีสิทธิ์ในการดึงเงินออกจากบัญชีโดยพลการ แต่ธนาคารจะเป็นตัวกลางช่วยประสานงานขอคืนเงินให้เท่านั้น โดยอ้างอิงข้อมูลจากศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เกี่ยวกับการโอนเงินผิด ให้เจ้าของบัญชีที่โอนเงินผิด ดำเนินการดังนี้

สิ่งที่เจ้าของบัญชีผู้โอนเงินผิดต้องดำเนินการ

อย่างไรก็ตาม วิธีป้องกันการโอนเงินผิดบัญชีที่ดีที่สุดก็คือช่วงเวลาก่อนกดยืนยันการโอน ต้องตรวจสอบหมายเลขบัญชี/หมายเลขพร้อมเพย์ ชื่อบัญชี ชื่อธนาคาร และจำนวนเงินที่ต้องการโอนให้ถูกต้องทุกครั้ง ก่อนกดยืนยันเพื่อทำรายการ โอนเงินผิด ชีวิตก็ต้องตามแก้ แต่ถ้ามีสติและตรวจสอบดีๆ ก่อนโอน จะเป็นการป้องกันที่ดีที่สุดเลย

ข้อมูลอ้างอิง: https://www.1213.or.th/th/aboutfcc/Documents/Quickwin2.pdf

ถ้าผู้รับโอนไม่คืนเงิน มีความผิดทางกฎหมายไหม

ผู้ที่ได้รับเงินโอนผิดแล้วนำเงินไปใช้หรือไม่ยอมคืน อาจมีความผิดทั้งทางแพ่งและอาญา

• ทางแพ่ง: เงินที่ได้รับมาโดยไม่มีสิทธิ์ถือเป็น "ลาภมิควรได้" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ผู้รับมีหน้าที่ต้องคืนให้เจ้าของ
• ทางอาญา: อาจเข้าข่ายความผิดฐานยักยอกทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 352 ซึ่งครอบคลุมกรณีทรัพย์ตกมาอยู่ในความครอบครองเพราะผู้อื่นส่งให้โดยสำคัญผิด

ทั้งนี้ ความผิดฐานยักยอกทรัพย์เป็นความผิดอันยอมความได้ ผู้เสียหายจึงต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด หากเกินกำหนดจะหมดสิทธิ์ดำเนินคดีอาญา จึงไม่ควรปล่อยเรื่องไว้นาน

ระวังมิจฉาชีพอ้าง "โอนเงินผิด"

 รูปแบบที่พบบ่อยคือ มิจฉาชีพโอนเงินเข้าบัญชีเรา แล้วโทรหรือส่งข้อความขอให้โอนคืนไปยังบัญชีอื่นที่ไม่ใช่บัญชีต้นทาง เงินที่โอนมาอาจเป็นเงินที่หลอกลวงมาจากผู้เสียหายรายอื่น หากเราโอนต่อตามที่ถูกขอ อาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางการเงินผิดกฎหมาย และถูกดำเนินคดีหรือถูกระงับบัญชีได้ แม้ไม่ได้ตั้งใจก็ตาม

อื่นที่ไม่ใช่บัญชีต้นทาง เงินที่โอนมาอาจเป็นเงินที่หลอกลวงมาจากผู้เสียหายรายอื่น หากเราโอนต่อตามที่ถูกขอ อาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางการเงินผิดกฎหมาย และถูกดำเนินคดีหรือถูกระงับบัญชีได้ แม้ไม่ได้ตั้งใจก็ตาม

อย่างไรก็ตาม วิธีป้องกันการโอนเงินผิดบัญชีที่ดีที่สุดก็คือช่วงเวลาก่อนกดยืนยันการโอน ต้องตรวจสอบหมายเลขบัญชี/หมายเลขพร้อมเพย์ ชื่อบัญชี ชื่อธนาคาร และจำนวนเงินที่ต้องการโอนให้ถูกต้องทุกครั้ง ก่อนกดยืนยันเพื่อทำรายการ โอนเงินผิด ชีวิตก็ต้องตามแก้ แต่ถ้ามีสติและตรวจสอบดีๆ ก่อนโอน จะเป็นการป้องกันที่ดีที่สุดเลย

วิธีป้องกันการโอนเงินผิดบัญชี

• ตรวจสอบชื่อบัญชีปลายทางที่แสดงบนหน้าจอยืนยันทุกครั้งก่อนกดโอน
• เช็กว่ากรอกในช่องที่ถูกต้อง ระหว่างเลขบัญชีกับหมายเลขพร้อมเพย์ และเลือกธนาคารปลายทางถูก
• ตรวจจำนวนเงิน โดยเฉพาะจำนวนเลขศูนย์
• บันทึกบัญชีที่โอนบ่อยเป็นรายการโปรด (Favorite) ลดการพิมพ์ผิด
• ใช้การสแกน QR Code แทนการพิมพ์เลขบัญชีเมื่อทำได้
• หากโอนเงินจำนวนมากให้บัญชีใหม่ ลองโอนจำนวนน้อยก่อนเพื่อยืนยันกับผู้รับ

โอนเงินผิด ชีวิตก็ต้องตามแก้ แต่ถ้ามีสติและตรวจสอบดี ๆ ก่อนโอน จะเป็นการป้องกันที่ดีที่สุด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการโอนเงินผิดบัญชี

โอนเงินผิดบัญชี ต้องไปแจ้งความก่อนติดต่อธนาคารไหม?
 ไม่ต้อง ตามแนวทางของธนาคารแห่งประเทศไทย ผู้โอนสามารถติดต่อธนาคารที่ใช้โอนเงินได้ทันทีพร้อมหลักฐานการโอน ธนาคารจะประสานงานขอคืนเงินจากผู้รับโอนให้ การแจ้งความจำเป็นเฉพาะกรณีผู้รับโอนไม่ยินยอมคืนเงินหรือติดต่อไม่ได้ เพื่อขอหมายเรียกให้ธนาคารปลายทางอายัดบัญชีหรือเปิดเผยข้อมูล

มีคนโทรมาบอกว่าโอนเงินผิดเข้าบัญชีเรา ควรโอนคืนเองเลยไหม?
 ไม่ควรโอนคืนเอง เพราะอาจเป็นกลโกงของมิจฉาชีพที่ใช้บัญชีของเราเป็นทางผ่านของเงินผิดกฎหมาย ให้ติดต่อธนาคารของเราผ่านช่องทางทางการเพื่อตรวจสอบรายการ แล้วให้ธนาคารเป็นผู้ดำเนินการคืนเงินไปยังบัญชีต้นทางจริง

ผู้รับโอนเงินผิดไม่ยอมคืนเงิน จะมีความผิดอะไร?
 ผู้รับที่นำเงินไปใช้หรือไม่ยอมคืน อาจมีความผิดฐานยักยอกทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 352 และมีหน้าที่คืนเงินในฐานะลาภมิควรได้ทางแพ่ง ทั้งนี้ ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่รู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำ เพราะความผิดฐานยักยอกทรัพย์เป็นความผิดอันยอมความได้

แหล่งอ้างอิง: www.legalaid.nsw.gov.au, www.gocompare.com