ในยุคสังคมไร้เงินสด (Cashless Society) กระเป๋าสตางค์ของหลายคนเต็มไปด้วยบัตรพลาสติก และบัตรดิจิทัลหลากหลายรูปแบบจนบางครั้งอาจทำให้เกิดความสับสนในการใช้งาน โดยเฉพาะคำถามยอดฮิตที่ว่า บัตรเครดิตกับบัตรเดบิตต่างกันยังไง หรือ บัตรatmคืออะไร และยังจำเป็นต้องมีอยู่ไหมในยุคนี้ บทความนี้จะพาทุกคนไปเคลียร์ให้ชัดทุกประเด็น เพื่อให้คุณสามารถเลือกใช้บัตรแต่ละประเภทได้อย่างถูกต้อง ตรงกับไลฟ์สไตล์ และเกิดประโยชน์สูงสุดทางการเงิน

บัตรเครดิตคืออะไร?

บัตรเครดิต คือ บัตรที่สถาบันการเงินออกให้กับผู้ที่มีรายได้ประจำ หรือมีฐานะทางการเงินมั่นคง เพื่อใช้เป็นวงเงินอนุมัติล่วงหน้าในการซื้อสินค้า และบริการ เปรียบเสมือนการ "กู้เงินธนาคารมาจ่ายก่อน แล้วค่อยชำระคืนทีหลัง" โดยจะมีระยะเวลาปลอดดอกเบี้ยตามที่กำหนด (ประมาณ 45 - 50 วัน) หากชำระเต็มจำนวนตรงเวลาจะไม่เสียดอกเบี้ยเลย

บัตรเดบิตคืออะไร?

บัตรเดบิตคือ บัตรการเงินที่ผูกติดอยู่กับบัญชีเงินฝากกระแสรายวัน หรือออมทรัพย์ของเราในธนาคาร หลักการทำงานคือเมื่อเรานำบัตรนี้ไปรูดซื้อสินค้าช้อปปิ้ง หรือกดเงินสด ระบบจะทำการ "ตัดเงินจากบัญชีเงินฝากของเราทันทีในวินาทีนั้น" หากไม่มีเงินในบัญชีหรือเงินไม่พอ บัตรเดบิตก็จะไม่สามารถใช้งานได้

บัตรเอทีเอ็ม (ATM) คืออะไร?

บัตรatmคือ บัตรกดเงินสดขั้นพื้นฐานที่สุดซึ่งผูกไว้กับบัญชีเงินฝาก มีหน้าที่หลักเพียงแค่ใช้ทำธุรกรรมผ่านตู้ ATM เท่านั้น เช่น การกดเงินสด การโอนเงิน หรือการเช็กยอดเงินในบัญชี โดยในปัจจุบันธนาคารส่วนใหญ่ได้อัปเกรดบัตรประเภทนี้ให้กลายเป็นบัตรเดบิตเกือบทั้งหมดแล้ว เพื่อเพิ่มความสะดวกในการรูดซื้อสินค้าได้ด้วย

บัตรแต่ละประเภทมีค่าธรรมเนียมอะไรบ้าง?

• บัตรเครดิต: มักมีค่าธรรมเนียมแรกเข้า และค่าธรรมเนียมรายปี (บางบัตรฟรีไม่มีเงื่อนไข หรือฟรีเมื่อใช้จ่ายครบยอดที่กำหนด) และมีดอกเบี้ยกรณีชำระขั้นต่ำหรือจ่ายล่าช้า
• บัตรเดบิต: มีค่าธรรมเนียมแรกเข้า (ประมาณ 100 - 300 บาท) และค่าธรรมเนียมรายปีคงที่ (ประมาณ 200 - 500 บาท ขึ้นอยู่กับสิทธิประโยชน์เสริม เช่น ประกันอุบัติเหตุ)
• บัตรเอทีเอ็ม (ATM): มีค่าธรรมเนียมรายปีในอัตราที่ต่ำที่สุด (ประมาณ 150 - 200 บาท) เนื่องจากทำหน้าที่ได้เพียงแค่ฝาก ถอน โอน ที่หน้าตู้เท่านั้น

ข้อดี และข้อเสียของบัตรเครดิตคืออะไร?

• ข้อดี: ไม่ต้องใช้เงินสดของตัวเอง ได้คะแนนสะสม เครดิตเงินคืน (Cashback) และโปรโมชันส่วนลดมากมาย ที่สำคัญสามารถผ่อนชำระ 0% ได้ และช่วยสร้างประวัติทางการเงินที่ดีในระบบเครดิตบูโร
• ข้อเสีย: หากไม่มีวินัยอาจใช้เงินเกินตัวจนเกิดปัญหาหนี้สิน มีอัตราดอกเบี้ยสูงถึง 16% ต่อปีหากจ่ายไม่เต็มจำนวนหรือจ่ายล่าช้า

ข้อดี และข้อเสียของบัตรเดบิตคืออะไร?

• ข้อดี: ช่วยควบคุมค่าใช้จ่ายได้ดีเพราะรูดได้เท่าที่มีเงินในบัญชี ไม่ก่อให้เกิดหนี้สิน ไม่ต้องกังวลเรื่องดอกเบี้ย และสมัครง่ายไม่ต้องยื่นเอกสารแสดงรายได้
• ข้อเสีย: ไม่ได้รับสิทธิประโยชน์ คะแนนสะสม หรือเครดิตเงินคืนมากเท่าบัตรเครดิต หากบัตรถูกมิจฉาชีพนำไปแฮกเงินสดจะถูกดูดออกจากบัญชีธนาคารทันที

ข้อดี และข้อเสียของบัตร ATM (เอทีเอ็ม) คืออะไร?

• ข้อดี: ปลอดภัยสูงจากการซื้อของออนไลน์เพราะตัวบัตรไม่สามารถนำไปรูดซื้อสินค้า หรือกรอกเลขหลังบัตรบนเว็บไซต์ได้ ที่สำคัญมีค่าธรรมเนียมรายปีประหยัด
• ข้อเสีย: ฟังก์ชันการใช้งานจำกัดมาก ไม่สามารถใช้จ่ายแทนเงินสดตามร้านค้า หรือแอปพลิเคชันต่าง ๆ ได้เลย แต่ต้องพึ่งพาตู้ ATM เท่านั้น

บัตรเครดิตมีวงเงิน ดอกเบี้ย และการชำระคืนอย่างไร?

วงเงินของบัตรเครดิตจะได้รับการอนุมัติจากธนาคารโดยพิจารณาจากฐานเงินเดือน (เช่น 1.5 - 5 เท่าของรายได้) การชำระคืนจะมาในรูปแบบใบแจ้งยอดทุกๆ เดือน ซึ่งลูกหนี้สามารถเลือกชำระได้ 3 แบบ คือ ชำระเต็มจำนวน (ฟรีดอกเบี้ย) ชำระขั้นต่ำ (เริ่มต้นที่ 5  -8% โดยจะโดนคิดดอกเบี้ยจากยอดทั้งหมด) หรือการแบ่งชำระเป็นรายงวด

บัตรเครดิตมีคะแนนสะสมและสิทธิประโยชน์อะไรบ้าง?

นี่คือจุดเด่นที่ทำให้บัตรเครดิตเหนือกว่าบัตรประเภทอื่น ทุกการใช้จ่ายผ่านบัตรจะถูกเปลี่ยนเป็นคะแนนสะสม (Points) เพื่อนำไปแลกของรางวัล บัตรกำนัล หรือแลกเป็นส่วนลด ตลอดจนสิทธิ์ในการเข้าใช้บริการห้องรับรองพิเศษ (Lounge) ที่สนามบิน เครดิตเงินคืนเมื่อเติมน้ำมัน และประกันภัยการเดินทางต่างประเทศ

การสมัครบัตรเดบิต บัตรเอทีเอ็ม และบัตรเครดิต ต้องทำอย่างไร?

• บัตรเดบิตและบัตร ATM: ทำได้ง่าย ๆ เพียงเดินไปที่สาขาธนาคารพร้อมบัตรประชาชน และสมุดบัญชีเงินฝาก หรือกดสมัครผ่านแอปพลิเคชันโมบายแบงก์กิ้งเพื่อรอรับบัตรที่บ้านได้ทันที
• บัตรเครดิต: ผู้สมัครต้องมีอายุ 20 ปีขึ้นไป มีรายได้ขั้นต่ำตามเกณฑ์ (เริ่มต้น 15,000 บาท) ต้องยื่นเอกสารแสดงรายได้ เช่น สลิปเงินเดือน หนังสือรับรองเงินเดือน และรายการเดินบัญชีย้อนหลัง 6 เดือน เพื่อรอการพิจารณาอนุมัติ

บัตรเดบิต บัตรเอทีเอ็ม และบัตรเครดิต มีความปลอดภัยแตกต่างกันอย่างไร?

• บัตร ATM: ปลอดภัยจากการโจรกรรมออนไลน์ที่สุดเพราะไม่มีชิปเซ็ต และเลขสำหรับตัดเงินออนไลน์
• บัตรเดบิต: มีความเสี่ยงหากทำหาย หรือหลุดไปในเว็บเถื่อน มิจฉาชีพจะดูดเงินสดออกทันที จึงควรตั้งวงเงินรูดซื้อของต่อวันให้ต่ำไว้
• บัตรเครดิต: มีระบบความปลอดภัยสูง หากพบรายการผิดปกติที่เราไม่ได้ใช้ เราสามารถยื่นเรื่องปฏิเสธการจ่ายเงิน (Dispute) เพื่อให้ธนาคารตรวจสอบ และระงับยอดได้โดยที่เงินสดในกระเป๋าเรายังอยู่ครบ

หากบัตรหาย หรือถูกขโมยควรทำอย่างไร?

สิ่งแรกที่ต้องทำทันทีคือ "ตั้งสติและทำการอายัดบัตร" โดยคุณสามารถกดอายัดบัตรได้ด้วยตนเองผ่านแอปพลิเคชันธนาคารบนมือถือตลอด 24 ชั่วโมง หรือโทรติดต่อศูนย์บริการลูกค้า (Call Center) ของธนาคารโดยเร็วที่สุดเพื่อป้องกันไม่ให้มิจฉาชีพนำบัตรไปใช้งาน

ควรเลือกใช้บัตรประเภทไหนให้เหมาะกับไลฟ์สไตล์ และความต้องการ?

• เลือกบัตรเครดิต: หากคุณเป็นคนมีวินัยการเงินสูง ชอบความคุ้มค่า ต้องการสะสมแต้ม ใช้สิทธิประโยชน์ และช้อปปิ้งออนไลน์เป็นประจำ
• เลือกบัตรเดบิต: หากคุณต้องการควบคุมงบประมาณ ไม่อยากมีหนี้สินผูกพัน และต้องการความสะดวกในการใช้จ่ายแบบไม่พกเงินสด
• เลือกบัตร ATM: หากคุณเน้นการออมเงินอย่างเดียว ไม่ชอบการช้อปปิ้ง และต้องการบัตรไว้ใช้ถอนเงินสดที่ตู้เท่านั้น

บัตรประเภทไหนสามารถใช้ในต่างประเทศได้บ้าง?

บัตรเครดิต และบัตรเดบิตสามารถนำไปใช้ในต่างประเทศได้ทั่วโลก โดยสังเกตสัญลักษณ์สากลบนหน้าบัตร เช่น VISA, MasterCard  หรือ JCB อย่างไรก็ตาม การนำไปรูดใช้ต่างแดนจะมีค่าความเสี่ยงจากการแปลงสกุลเงินต่างประเทศ (ไม่เกิน 2.5% ของยอดใช้จ่าย) หรือในปัจจุบันคุณสามารถเลือกใช้ "บัตรเดบิตสำหรับเดินทาง (Travel Card)" เพื่อแลกเงินเรทถูกเก็บไว้รูดใช้จ่ายได้เช่นกัน

เลือกบัตรที่ใช่ ตอบโจทย์ทุกไลฟ์สไตล์การใช้จ่ายกับ SCB

เมื่อได้ทราบข้อแตกต่างแล้วว่า บัตรเครดิตกับบัตรเดบิตต่างกันยังไง และเข้าใจหน้าที่ของบัตรการเงินแต่ละประเภทแล้ว สิ่งสำคัญคือการเลือกบัตรจากสถาบันการเงินที่มั่นคง ปลอดภัย และให้สิทธิประโยชน์ที่คุ้มค่าสูงสุดแก่คุณ

SCB พร้อมตอบสนองทุกความต้องการทางการเงินของคุณด้วยผลิตภัณฑ์บัตรที่หลากหลาย ยกระดับความสะดวกสบายในการใช้จ่ายของคุณให้สมบูรณ์แบบวันนี้ และศึกษาข้อมูลพร้อมสมัครบัตรที่เหมาะกับคุณได้ที่ ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB) เพื่อให้ทุกการใช้จ่ายขับเคลื่อนความสุขของคุณได้อย่างเต็มที่

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบัตรเครดิตกับบัตรเดบิตต่างกันยังไง

Q: สมัครบัตรเดบิตของ SCB มาใช้งาน สามารถนำไปใช้รูดผ่อนสินค้า 0% เหมือนบัตรเครดิตได้หรือไม่? 

A: ไม่ได้ เนื่องจากบัตรเดบิตคือบัตรที่ตัดเงินสดโดยตรงจากบัญชีเงินฝากทันทีเมื่อทำรายการ จึงไม่มีระบบวงเงินสินเชื่อล่วงหน้าสำหรับการแบ่งชำระเป็นงวดๆ แบบ 0% เหมือนบัตรเครดิต อย่างไรก็ตาม บัตรเดบิตสามารถนำไปใช้ซื้อสินค้าแบบจ่ายเต็มจำนวนบนเว็บไซต์ออนไลน์หรือรูดที่หน้าร้านค้าที่มีสัญลักษณ์ VISA/MasterCard ได้ทั่วโลกตามปกติ

Q: ค่าธรรมเนียมรายปีของบัตรเดบิต และบัตร ATM หากเราไม่ได้ใช้งานเลย และไม่มีเงินในบัญชีให้ตัด ธนาคารจะทวงหนี้ย้อนหลังไหม? 

A: หากบัญชีเงินฝากไม่มีเงินคงเหลือให้ระบบหักค่าธรรมเนียมรายปีอัตโนมัติ ตัวบัตรเดบิต หรือบัตร ATM ใบนั้นจะถูก ระงับการใช้งานชั่วคราว โดยอัตโนมัติ และในทางปฏิบัติธนาคารจะไม่มีการส่งหนังสือทวงหนี้ย้อนหลังเพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในส่วนนี้ แต่หากในอนาคตคุณมีการฝากเงินก้อนใหม่เข้าไปในบัญชี ระบบของธนาคารอาจจะทำการตัดยอดค่าธรรมเนียมที่ค้างอยู่โดยอัตโนมัติเพื่อเปิดใช้งานบัตรให้สิทธิ์กลับมาใช้ได้อีกครั้ง

Q: การใช้บัตรเครดิตรูดซื้อของออนไลน์ มีความปลอดภัยมากกว่า หรือเสี่ยงมากกว่าการใช้บัตรเดบิตอย่างไร?

A: ในแง่ความปลอดภัยในการทำรายการออนไลน์ บัตรเครดิตมีความได้เปรียบ และปลอดภัยต่อเงินในกระเป๋ามากกว่า เนื่องจากหากเกิดกรณีถูกมิจฉาชีพแฮกข้อมูลบัตรเครดิตไปรูดซื้อของ ยอดเงินนั้นจะเป็นเพียง "ตัวเลขหนี้สินล่วงหน้า" คุณสามารถแจ้งปฏิเสธรายการเพื่อขอตรวจสอบได้โดยที่เงินสดจริงยังอยู่ในบัญชี แต่หากเป็นบัตรเดบิต มิจฉาชีพจะดูด "เงินสดจริงๆ" ออกจากบัญชีเงินฝากของคุณทันที ซึ่งกระบวนการตรวจสอบ และดึงเงินสดคืนจะใช้เวลานาน และส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องของคุณโดยตรง

แหล่งอ้างอิง: www.sofi.com, www.consumer.gov