กองทุนสํารองเลี้ยงชีพคือกองทุนที่นายจ้างและลูกจ้างร่วมกันจัดตั้งขึ้นด้วยความสมัครใจ เพื่อให้ลูกจ้างมีเงินออมไว้ใช้จ่ายยามเกษียณอายุ ออกจากงาน ทุพพลภาพ หรือเป็นหลักประกันให้แก่ครอบครัวในกรณีที่ลูกจ้างเสียชีวิต

โดยเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพจะมาจากเงินที่ลูกจ้างจ่ายเข้ากองทุนเพื่อตนเองส่วนหนึ่ง เรียกว่า "เงินสะสม" ซึ่งกฎหมายกำหนดให้สะสมได้ตั้งแต่ 2-15% ของเงินเดือน และเงินที่นายจ้างจ่ายเข้ากองทุนให้อีกส่วนหนึ่ง เรียกว่า "เงินสมทบ" ถือเป็นสวัสดิการที่คุ้มค่ามากที่สุดอย่างหนึ่งสำหรับมนุษย์เงินเดือน

กองทุนสํารองเลี้ยงชีพให้ประโยชน์ด้านภาษีอย่างไรบ้าง?

หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้กองทุนสํารองเลี้ยงชีพคือเครื่องมือทางการเงินที่น่าสนใจมากสำหรับมนุษย์เงินเดือน คือสิทธิประโยชน์ด้านภาษีที่ได้รับ

• เงินสะสมที่จ่ายเข้ากองทุนสํารองเลี้ยงชีพสามารถนำมาลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้ สูงสุดไม่เกิน 500,000 บาทต่อปี เมื่อรวมกับเครื่องมือลดหย่อนเพื่อการเกษียณอื่น เช่น RMF, SSF และประกันบำนาญ
• เงินสมทบที่นายจ้างจ่ายให้ ไม่ถือเป็นรายได้ของลูกจ้างในปีที่สมทบ จึงไม่ต้องเสียภาษีทันที
• ผลตอบแทนที่เกิดขึ้นในกองทุนได้รับการยกเว้นภาษีตลอดระยะเวลาที่อยู่ในกองทุน
• เมื่อรับเงินออกจากกองทุนเมื่อเกษียณอายุ (อายุ 55 ปีขึ้นไปและเป็นสมาชิกมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี) จะได้รับการยกเว้นภาษีทั้งจำนวน

เราจะเริ่มต้นเข้าร่วมกองทุนสํารองเลี้ยงชีพได้อย่างไร?

การสมัครกองทุนสํารองเลี้ยงชีพไม่ซับซ้อนอย่างที่คิด ขั้นตอนหลักคือ

• สอบถามฝ่ายบุคคลหรือ HR ว่าบริษัทมีกองทุนสํารองเลี้ยงชีพหรือไม่ และมีเงื่อนไขการเข้าร่วมอย่างไร
• กรอกใบสมัครเป็นสมาชิกกองทุนสํารองเลี้ยงชีพพร้อมเลือกอัตราเงินสะสมที่ต้องการ (2-15% ของเงินเดือน)
• เลือกนโยบายการลงทุนที่เหมาะสมกับช่วงอายุและความเสี่ยงที่รับได้
• ระบุผู้รับประโยชน์ในกรณีที่เสียชีวิต

หลังจากสมัครกองทุนสํารองเลี้ยงชีพแล้ว เงินสะสมจะถูกหักจากเงินเดือนอัตโนมัติทุกเดือน พร้อมกับเงินสมทบจากนายจ้าง

มีทางเลือกนโยบายการลงทุนในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพแบบไหนบ้าง?

การเลือกนโยบายการลงทุนคือหัวใจสำคัญที่กำหนดว่าเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพของคุณจะเติบโตได้มากน้อยแค่ไหน

• กองทุนตราสารหนี้ (Fixed Income): ความเสี่ยงต่ำ ผลตอบแทนเฉลี่ย 2-3% ต่อปี เหมาะกับคนใกล้เกษียณหรือรับความเสี่ยงได้น้อย
• กองทุนผสม (Balanced): ความเสี่ยงปานกลาง ผลตอบแทนเฉลี่ย 4-6% ต่อปี ลงทุนในทั้งตราสารหนี้และหุ้นในสัดส่วนที่กำหนด
• กองทุนหุ้น (Equity): ความเสี่ยงสูง แต่ผลตอบแทนระยะยาวสูงกว่า เฉลี่ย 7-10% ต่อปี เหมาะกับคนอายุน้อยที่มีระยะเวลาลงทุนยาวนาน
• กองทุนตามช่วงอายุ (Target Date Fund): ปรับสัดส่วนการลงทุนอัตโนมัติตามอายุที่เพิ่มขึ้น เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่อยากติดตามหรือปรับพอร์ตเอง

สำหรับเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพที่มีระยะเวลายาวนาน การลงทุนในกองทุนที่มีสัดส่วนหุ้นสูงในช่วงอายุน้อยมักให้ผลตอบแทนดีกว่าการลงทุนในตราสารหนี้ล้วนๆ ตลอดระยะเวลา

ควรทบทวนและปรับแผนการลงทุนในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพเมื่อไหร่?

การทบทวนแผนการลงทุนสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญในการบริหารเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพให้เติบโตอย่างเหมาะสม

• ทบทวนอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อตรวจสอบว่าผลตอบแทนเป็นไปตามเป้าหมายหรือไม่
• ปรับนโยบายการลงทุนตามช่วงอายุ เมื่ออายุมากขึ้นควรค่อยๆ ลดสัดส่วนหุ้นและเพิ่มสัดส่วนตราสารหนี้
• ทบทวนเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญในชีวิต เช่น แต่งงาน มีลูก หรือรายได้เปลี่ยนแปลงมาก
• ติดตามข้อมูลผ่านเว็บไซต์ thaipvd.com หรือแอปของบริษัทจัดการกองทุน

ถ้าเปลี่ยนงานเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพจะจัดการอย่างไร?

เมื่อเปลี่ยนงาน สมาชิกกองทุนสํารองเลี้ยงชีพมีทางเลือกในการจัดการเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพดังนี้

• โอนเงินไปยังกองทุนสํารองเลี้ยงชีพของนายจ้างใหม่: วิธีนี้ดีที่สุดเพราะรักษาสิทธิ์ลดหย่อนภาษีและเงินยังคงเติบโตต่อเนื่อง
• โอนเงินเข้า RMF: กรณีที่นายจ้างใหม่ไม่มีกองทุนสํารองเลี้ยงชีพสามารถโอนเข้า RMF เพื่อรักษาสิทธิ์ภาษีได้
• ขอรับเงินออก: สามารถทำได้ แต่ต้องเสียภาษีตามเงื่อนไข และเสียโอกาสในการเติบโตของเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพในระยะยาว

แนะนำอย่างยิ่งให้โอนเงินต่อไปยังกองทุนใหม่แทนการถอนออก เพราะการถอนก่อนกำหนดทำให้เสียโอกาสสะสมเงินเพื่อเกษียณที่มีคุณค่ามาก

การถอนเงินจากกองทุนสํารองเลี้ยงชีพมีเงื่อนไขและข้อควรระวังอะไรบ้าง?

การถอนเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพออกก่อนกำหนดมีผลกระทบทางภาษีที่ต้องพิจารณาให้ดี

• ถ้าเป็นสมาชิกน้อยกว่า 5 ปีและอายุต่ำกว่า 55 ปี: ต้องนำเงินสะสม เงินสมทบ และผลตอบแทนทั้งหมดไปรวมคำนวณภาษีเงินได้
• ถ้าเป็นสมาชิกตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไปแต่อายุต่ำกว่า 55 ปี: ได้รับยกเว้นภาษีบางส่วน
• ถ้าอายุ 55 ปีขึ้นไปและเป็นสมาชิกตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป: ได้รับยกเว้นภาษีทั้งจำนวน
• ส่วนของเงินสมทบที่ได้รับขึ้นอยู่กับ "อายุงาน" หรือ "เปอร์เซ็นต์คงเหลือ" ตามกฎของกองทุนแต่ละแห่ง

กองทุนสํารองเลี้ยงชีพแตกต่างจากกองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF) หรือ SSF อย่างไร?

ทั้งสามเป็นเครื่องมือออมเพื่อการเกษียณที่ได้รับสิทธิ์ลดหย่อนภาษี แต่มีความแตกต่างสำคัญ

• กองทุนสํารองเลี้ยงชีพ: ผ่านนายจ้าง มีเงินสมทบจากนายจ้าง ต้องสมัครผ่านบริษัทที่ทำงาน ถอนได้เมื่อออกจากงานหรือเกษียณ
• RMF (กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ): เปิดบัญชีเองกับบริษัทจัดการกองทุน ลงทุนได้หลากหลาย ต้องถือจนอายุ 55 ปีและถือมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี
• SSF (กองทุนรวมเพื่อการออม): คล้าย RMF แต่ถือขั้นต่ำ 10 ปี อย่างไรก็ตาม SSF ปิดสิทธิลดหย่อนสำหรับการซื้อใหม่แล้ว (ปี 2567 เป็นปีสุดท้าย) ผู้ที่ถือเดิมยังต้องถือให้ครบเงื่อนไข ส่วนผู้ที่ต้องการลดหย่อนเพิ่มในปี 2569 ให้พิจารณา Thai ESG (ลดหย่อนสูงสุด 30% ของเงินได้ ไม่เกิน 300,000 บาท ถือ 5 ปี วงเงินแยกจากกลุ่มเกษียณ) หรือ Thai ESGX แทน 

คำแนะนำทั่วไปคือใช้ กองทุนสํารองเลี้ยงชีพ ให้เต็มที่ก่อน เพราะได้เงินสมทบฟรีจากนายจ้าง แล้วจึงเพิ่ม RMF หรือ Thai ESG / Thai ESGX เพื่อเพิ่มการออมและสิทธิ์ลดหย่อนภาษี 

มีความเสี่ยงอะไรบ้างที่ควรทราบเมื่อลงทุนในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพ?

แม้กองทุนสํารองเลี้ยงชีพ เป็นเครื่องมือออมที่ค่อนข้างปลอดภัย แต่ก็มีความเสี่ยงที่ควรรู้

• ความเสี่ยงจากตลาด: หากเลือกลงทุนในกองทุนหุ้น มูลค่าอาจผันผวนตามสภาวะตลาด แต่ในระยะยาวมักฟื้นตัวได้
• ความเสี่ยงจากเงินเฟ้อ: กองทุนตราสารหนี้อาจให้ผลตอบแทนต่ำกว่าเงินเฟ้อในระยะยาว ทำให้ เงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพมีมูลค่าที่แท้จริงลดลง
• ความเสี่ยงจากบริษัทจัดการกองทุน: มีน้อย เนื่องจาก ก.ล.ต. กำกับดูแล แต่ควรเลือกบริษัทที่ได้รับความไว้วางใจและมีผลงานดี
• ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนงานบ่อย: ถ้าถอนเงินทุกครั้งที่เปลี่ยนงานจะสูญเสียโอกาสสะสมและเสียภาษี

คำแนะนำสำหรับการลงทุนในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพตามช่วงอายุต่างๆ

การจัดสรรเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพที่เหมาะสมกับช่วงอายุช่วยให้เติบโตได้เต็มศักยภาพ

• อายุ 20-35 ปี: เน้นกองทุนหุ้น 70-100% เพราะมีเวลาลงทุนยาวนาน สามารถรับความผันผวนได้และมีโอกาสผลตอบแทนสูง
• อายุ 36-45 ปี: กองทุนผสมหุ้นและตราสารหนี้ประมาณ 50:50 ค่อยๆ ลดความเสี่ยงลง
• อายุ 46-54 ปี: เน้นตราสารหนี้มากขึ้น สัดส่วนหุ้นไม่เกิน 30% เพื่อรักษาเงินต้น
• อายุ 55 ปีขึ้นไป: เน้นตราสารหนี้หรือเงินฝาก เตรียมพร้อมรับเงินก้อนโดยไม่ต้องเสี่ยงกับความผันผวนของตลาด

แล้วเราควรจะสะสมเงินในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพเท่าไหร่ดี?

การกำหนดอัตราเงินสะสมในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพเป็นการตัดสินใจสำคัญที่มีผลต่อชีวิตหลังเกษียณ

• อัตราขั้นต่ำ 2%: ได้เงินสมทบจากนายจ้างเป็นการตอบแทน แต่อาจสะสมได้ไม่มากพอ
• อัตราแนะนำ 5-10%: สมดุลระหว่างการออมเพื่อเกษียณและค่าใช้จ่ายปัจจุบัน
• อัตราสูงสุด 15%: เหมาะสำหรับคนที่เริ่มออมช้า หรือต้องการเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพมากเป็นพิเศษ

กฎทั่วไปคือ สำหรับการเกษียณอย่างสบาย ควรสะสมทรัพย์สินรวมให้ได้อย่างน้อย 20-25 เท่าของรายจ่ายรายปีที่คาดว่าจะใช้หลังเกษียณ

เราควรเลือกสะสมในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพเพียงขั้นต่ำ แล้วเอาไปลงทุนที่อื่นแทนได้หรือไม่?

นี่เป็นคำถามที่หลายคนสงสัย และคำตอบขึ้นอยู่กับเงื่อนไขส่วนตัว

• กรณีที่ควรสะสมให้มาก: ถ้านายจ้างสมทบในอัตราเท่ากับที่สะสม (100% match) เงินสมทบฟรีนี้คือผลตอบแทนทันที 100% ที่หาจากที่อื่นไม่ได้
• กรณีที่อาจพิจารณาสะสมขั้นต่ำ: ถ้านายจ้างสมทบในอัตราคงที่ไม่ว่าจะสะสมเท่าไหร่ และคุณมีแผนลงทุนอื่นที่ให้ผลตอบแทนดีกว่า
• ข้อควรระวัง: การลงทุนเองต้องมีวินัยสูงกว่ามาก เพราะกองทุนสํารองเลี้ยงชีพหักจากเงินเดือนอัตโนมัติ ช่วยบังคับออม
• แนะนำให้สมัครกองทุนสํารองเลี้ยงชีพในอัตราที่ได้รับเงินสมทบสูงสุดจากนายจ้าง แล้วลงทุนเพิ่มเติมในช่องทางอื่น

SCB มีผลิตภัณฑ์การลงทุนที่ตอบโจทย์การวางแผนเกษียณครบวงจร ตั้งแต่กองทุนรวม RMF และ SSF ที่ลดหย่อนภาษีได้เช่นกัน รวมถึงกองทุนรวมหลากหลายประเภทที่เหมาะกับทุกช่วงอายุและระดับความเสี่ยง สามารถเริ่มลงทุนได้ง่ายๆ ผ่านแอป SCB EASY ที่ www.scb.co.th หรือสอบถามเพิ่มเติมที่ 02-777-7777

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกองทุนสํารองเลี้ยงชีพ

กองทุนสํารองเลี้ยงชีพคืออะไร และบังคับเข้าร่วมไหม?

กองทุนสํารองเลี้ยงชีพคือกองทุนออมเงินร่วมกันระหว่างนายจ้างและลูกจ้างโดยสมัครใจ เมื่อบริษัทจัดตั้งกองทุนแล้ว พนักงานที่ผ่านเกณฑ์ (เช่น ผ่านช่วงทดลองงาน) สามารถสมัครเข้าร่วมได้ การเข้าร่วมมักเป็นแบบสมัครใจ แต่บางบริษัทกำหนดให้เป็นสวัสดิการบังคับ แนะนำให้สมัครกองทุนสํารองเลี้ยงชีพทันทีที่มีโอกาส เพราะทุกปีที่ไม่ได้สมทบคือโอกาสที่สูญเสียไม่คืนกลับ

เงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพจะหายไปไหมถ้าบริษัทล้มละลาย?

ไม่หายเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพถูกแยกออกจากทรัพย์สินของบริษัท โดยอยู่ภายใต้การดูแลของบริษัทจัดการกองทุน (บลจ.) ซึ่งได้รับการกำกับดูแลโดย ก.ล.ต. ดังนั้นแม้บริษัทที่คุณทำงานอยู่จะล้มละลาย เงินในกองทุนก็ยังคงปลอดภัยและคุณมีสิทธิ์รับเงินตามเงื่อนไขที่กำหนด

สมัครกองทุนสํารองเลี้ยงชีพแล้วต้องการเพิ่มอัตราสะสม ทำได้ไหม?

ทำได้ หลังจากสมัครกองทุนสํารองเลี้ยงชีพแล้ว สมาชิกสามารถปรับเปลี่ยนอัตราเงินสะสมได้ตามระเบียบของกองทุนแต่ละแห่ง ซึ่งส่วนใหญ่อนุญาตให้เปลี่ยนได้ปีละ 1-2 ครั้ง หรือบางแห่งเปลี่ยนได้ทุกเดือน ติดต่อสอบถามเงื่อนไขได้ที่ฝ่ายบุคคลของบริษัท หรือตรวจสอบข้อมูลเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพได้ที่ www.thaipvd.com 

แหล่งอ้างอิง: https://www.schwab.com/ , https://www.fidelity.com/