สำหรับมนุษย์เงินเดือน สิ่งที่หลายคนรู้จักกันดีคือ ‘ประกันสังคม’ ซึ่งจะเป็นประกันภาคบังคับ ม.33 ที่นายจ้างเป็นผู้ขึ้นทะเบียนให้ และหักจากบัญชีเงินเดือนของเราโดยอัตโนมัติ แต่ก็มีหลายคนที่อาจจะยังไม่ทราบว่าประกันสังคมมาตรา 33 คืออะไร และผู้ประกันตนจะได้สิทธิอะไรบ้าง บทความนี้เราจะมาอธิบายให้เข้าใจ พร้อมเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง ม.33, ม.39 และ ม.40 กัน

ประกันสังคมคืออะไร?

ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจกันว่าประกันสังคม คืออะไร ทำไมมนุษย์เงินเดือนถึงต้องมี? ประกันสังคมคือระบบสวัสดิการที่ทางรัฐจัดตั้งเพื่อให้ผู้ประกันตน (ลูกจ้าง) มีหลักประกันในการดำรงชีวิต โดยจะหักจากรายได้ของผู้ประกันตนและนายจ้างร่วมกันแล้วนำไปสะสมในกองทุน เพื่อที่หากเกิดเจ็บป่วย จะได้ลดภาระเรื่องค่าใช้จ่ายในการรักษาได้

เนื่องจากเป็นเงินประกันที่หักจากบัญชีเงินเดือนของเราทุกเดือน มนุษย์เงินเดือนหรือคนทำงานจึงควรทำความเข้าใจกับสิทธิประโยชน์ที่จะได้รับ เพื่อที่จะได้ไม่เสียโอกาสในการใช้สิทธิ์ประกันสังคมอย่างคุ้มค่ากับเงินที่จ่ายไป ซึ่งในบทความนี้เราจะมาพูดถึงประกันสังคมมาตราหลัก ๆ อย่าง ม.33 กัน

ประกันสังคมมาตรา 33 – หลักประกันภาคบังคับของมนุษย์เงินเดือน

ประกันสังคมมาตรา 33 คือ ประกันภาคบังคับที่มนุษย์เงินเดือนที่ทำงานในระบบเอกชนจะต้องเข้าร่วมโดยอัตโนมัติ โดยมีจุดประสงค์ในการให้ความคุ้มครองด้านสุขภาพ การว่างงาน ชราภาพ รวมถึงการคลอดบุตร ซึ่งทั้งนายจ้างและพนักงานจะต้องเป็นผู้ร่วมกันจ่ายเบี้ยสมทบเข้าประกันสังคมในทุก ๆ เดือน

คุณสมบัติของผู้ประกันตนในมาตรา 33 คือ ต้องเป็นลูกจ้างบริษัทเอกชน อายุ 15-60 ปี เข้าสังกัดประกันสังคมโดยนายจ้างเป็นผู้ขึ้นทะเบียนให้ โดยผู้ประกันตนจะต้องจ่ายเบี้ยสมทบ 5% ของเงินเดือน สูงสุด 750 บาท/เดือน คุ้มครองสูงสุดถึง 7 กรณี

ประกันสังคมมาตรา 39 – ทางเลือกสำหรับคนเคยทำงานประจำ

นอกจาก ม.33 ที่จัดตั้งมาเพื่อมนุษย์เงินเดือนแล้ว ยังมีประกันสังคมมาตรา 39 ที่มีไว้เพื่อสนับสนุนผู้ที่เคยทำงานประจำมาก่อน แต่ไม่ได้เป็นประกันภาคบังคับ ผู้ประกันตนสามารถเข้าร่วมได้แบบสมัครใจ แต่จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบจ่ายค่าเบี้ยสมทบเองประมาณ 432 บาท/เดือน คุ้มครองได้ 6 กรณี (ไม่นับรวมกรณีว่างงาน)

อย่างไรก็ตาม สำหรับคนที่เคยทำงานประจำและต้องการเข้าร่วมประกันสังคมมาตรา 39 จะมีคุณสมบัติของผู้ประกันตนที่สำคัญคือ จะต้องเคยเป็นผู้ประกันตนใน ม.33 มาก่อน และมีการส่งเบี้ยสมทบไม่น้อยกว่า 12 เดือน หรืออธิบายง่าย ๆ คือทำงานประจำมามากกว่า 1 ปีขึ้นไป รวมถึงจะต้องสมัครประกันสังคมมาตรา 39 ภายใน 6 เดือนหลังลาออก ดังนั้นผู้ที่มีการวางแผนจะลาออก ควรทำความเข้าใจ ม.39 อย่างถี่ถ้วน เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสในการได้รับสิทธิประโยชน์ในประกันสังคม

ประกันสังคมมาตรา 40 – หลักประกันเพื่อฟรีแลนซ์และอาชีพอิสระ

สำหรับผู้ที่ทำงานอิสระ หรือเป็นฟรีแลนซ์ ประกันสังคมก็มีกองทุนที่จัดตั้งมาเพื่ออาชีพอิสระโดยเฉพาะ นั่นคือ ประกันสังคมมาตรา 40 โดยคุณสมบัติของผู้ประกันตนคือ ทำอาชีพอิสระ หรือเป็นแรงงานนอกระบบ อายุ 16-65 ปี และเป็นประกันภาคสมัครใจที่มีทางเลือกเบี้ยสมทบถึง 3 ทาง ได้แก่

• ทางเลือกที่ 1 : 70 บาท/เดือน คุ้มครอง 3 กรณี
• ทางเลือกที่ 2 : 100 บาท/เดือน คุ้มครอง 4 กรณี
• ทางเลือกที่ 3 : 300 บาท/เดือน คุ้มครอง 5 กรณี

ตารางเปรียบเทียบประกันสังคมมาตรา 33, 39 และ 40

ประกันสังคมทั้ง 3 มาตราต่างกันอย่างไร? สรุปเป็นตารางแบบเข้าใจง่าย ดังนี้

สิทธิประโยชน์ของประกันสังคมมาตรา 33

สำหรับมนุษย์เงินเดือนที่ทำงานในบริษัทเอกชน ควรทำความเข้าใจเรื่องสิทธิประโยชน์ของประกันสังคม ม.33 ที่จะได้รับอย่างละเอียด เพื่อที่หากเกิดเหตุฉุกเฉิน จะได้ใช้ประโยชน์จากเบี้ยสมทบที่เราจ่ายไปทุกเดือนได้อย่างคุ้มค่า และไม่พลาดสิทธิ์ที่ควรได้รับในฐานะผู้ประกันตน

กรณีว่างงาน

ผู้ประกันตน ม.33 ที่จ่ายเบี้ยสมทบ 6 เดือนขึ้นไปในช่วง 15 เดือนก่อนว่างงาน จะมีสิทธิ์ได้รับเงินลาออกในกรณีดังนี้

• ถูกเลิกจ้าง : ได้รับเงิน 50% ของค่าจ้างเฉลี่ย ไม่เกิน 180 วัน/ปี
• ลาออกเอง : ได้รับเงิน 30% ของค่าจ้างเแลี่ย ไม่เกิน 90 วัน/ปี

โดยเงินลาออกจะเป็นทุนสำรอง ลดภาระในตอนที่ยังไม่มีรายได้ในช่วงที่กำลังว่างงาน หรือหางานใหม่ได้

กรณีเจ็บป่วย/อุบัติเหตุ

ประกันสังคม ม.33 จะมีเงินสมทบให้กรณีเจ็บป่วย โดยแบ่งเป็นสิทธิประโยชน์ดังนี้

• รักษาฟรีที่โรงพยาบาล (ตามสิทธิ)
• สิทธิทันตกรรม 900 บาท/ปี
• เงินทดแทนการขาดรายได้ 50% ของค่าจ้าง

กรณีคลอดบุตร

กรณีที่มีการคลอดบุตร ประกันสังคม ม.33 จะมีค่าคลอดบุตรเหมาจ่ายให้ 15,000 บาท/ครั้ง และค่าฝากครรภ์สูงสุด 1,500 บาท หากมีการหยุดงาน จะมีเงินสงเคราะห์หยุดงาน 50% ของค่าจ้าง 90 วัน

กรณีสงเคราะห์บุตร

ประกันสังคม ม.33 ให้เงินสงเคราะห์บุตรตั้งแต่แรกเกิด จนถึงอายุ 6 ปีบริบูรณ์ เป็นจำนวนเงิน 800 บาท/เดือน/บุตร 1 คน สูงสุด 3 คน

กรณีทุพพลภาพ

สำหรับผู้ทุพพลภาพ ประกันสังคม ม.33 จะคุ้มครอง 2 กรณี ได้แก่

• ทุพพลภาพรุนแรง : เงินสมทบ 50% ของค่าจ้างตลอดชีวิต
• ทุพพลภาพไม่รุนแรง : 30% ของค่าจ้าง ไม่เกิน 180 เดือน

กรณีชราภาพ

ผู้ประกันตน ม.33 กรณีชราภาพ จะได้รับเป็นเงินบำเหน็จ หรือบำนาญ โดยมีรายละเอียดดังนี้

• เงินบำเหน็จ : สมทบต่ำกว่า 180 เดือน รับเป็นเงินก้อน
• เงินบำนาญ : สมทบ 180 เดือนขึ้นไป รับรายเดือนตลอดชีวิต

กรณีเสียชีวิต

หากผู้ประกันตน ม.33 เสียชีวิต ประกันสังคมจะจ่ายเงินสมทบค่าทำศพ 50,000 บาท และให้เงินสงเคราะห์ตามระยะเวลาสมทบ

เงินสมทบประกันสังคมมาตรา 33 นำไปใช้ทำอะไรบ้าง?

จากเบี้ยสมทบที่ผู้ประกันตนต้องจ่ายทุกเดือน เป็นจำนวน 5% ของรายได้ (สูงสุด 750 บาท) กองทุนประกันสังคม ม.33 จะมีการแบ่งแต่ละส่วนไปใช้สะสมเพื่อคุ้มครองในกรณีต่าง ๆ ดังนี้

• เบี้ย 1.5% (225 บาท) : คุ้มครองกรณีเจ็บป่วย ทุพพลภาพ เสียชีวิต หรือคลอดบุตร
• เบี้ย 0.5% (75 บาท) : คุ้มครองกรณีว่างงาน
• เบี้ย 3% (450 บาท) : นำไปสะสมเพื่อชราภาพ และจะได้คืนเมื่ออายุ 55 ปี

เข้าใจง่าย ๆ ความแตกต่างของ ม.33, ม.39, ม.40 ที่คนทำงานต้องรู้!

ประกันสังคม เป็นกองทุนที่จัดตั้งมาเพื่อสนับสนุน คุ้มครอง และลดภาระค่าใช้จ่ายของคนทำงานในระบบเอกชน ซึ่งมีทั้งประกันสังคม ม.33 ที่เป็นภาคบังคับ นายจ้างต้องขึ้นทะเบียนให้ลูกจ้างโดยอัตโนมัติ กับ ม.39 และ ม.40 ที่เป็นประกันภาคสมัครใจ สำหรับคนที่เคยทำงานประจำ หรือทำอาชีพอิสระ/ฟรีแลนซ์ ทั้งนี้ก็เพื่อให้เหล่ามนุษย์เงินเดือนมีกองทุนสะสมไว้ใช้ยามฉุกเฉิน เจ็บป่วย ไปจนถึงวัยชราภาพ ลดภาระที่อาจกระทบกับแผนการเงินได้อย่างยั่งยืน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสิทธิประกันสังคม ม.33

หากเปลี่ยนงานใหม่ ประกันสังคม ม.33 ต้องสมัครใหม่หรือไม่?

โดยปกติไม่ต้องสมัครใหม่ เนื่องจากผู้ประกันตนจะมีเลขประกันสังคมเดิมอยู่แล้ว เมื่อนายจ้างใหม่รับเข้าทำงานก็เพียงแจ้งขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนกับสำนักงานประกันสังคม โดยใช้เลขเดิมในการส่งเงินสมทบต่อเนื่อง

ผู้ประกันตน ม.33 สามารถรักษาที่โรงพยาบาลอื่นนอกจากโรงพยาบาลตามสิทธิได้หรือไม่?

ผู้ประกันตน ม.33 สามารถรักษาได้ในกรณีฉุกเฉิน โดยสามารถเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลใกล้ที่สุดก่อน และแจ้งใช้สิทธิประกันสังคมภายหลังตามเงื่อนไขที่กำหนด

สามารถตรวจสอบสิทธิประกันสังคมของตนเองได้อย่างไร?

ผู้ประกันตนสามารถตรวจสอบสิทธิได้ผ่านช่องทางต่าง ๆ เช่น

• เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม
• แอปพลิเคชัน SSO Connect
• โทรสอบถามสายด่วนประกันสังคม 1506

สามารถใช้สิทธิประกันสังคมร่วมกับสิทธิรักษาพยาบาลอื่นได้หรือไม่?

ในบางกรณีสามารถใช้ร่วมกันได้ เช่น หากมีประกันสุขภาพเอกชน ผู้ประกันตนอาจใช้ประกันสังคมเป็นสิทธิพื้นฐานก่อน แล้วใช้ประกันเอกชนช่วยครอบคลุมค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมตามเงื่อนไขของกรมธรรม์

แหล่งอ้างอิง :

ประกันสังคม “สิทธิ” ที่มนุษย์เงินเดือนต้องรู้. (2025, march 18). 

ผู้ประกันตน มาตรา 33 หากลาออกจากงาน ยังได้สิทธิประกันสังคมคุ้มครองต่ออีก 6 เดือน. (2022, August 23). 

สำนักงานประกันสังคม เตือน ผู้ประกันตน ม.33 ถูกเลิกจ้าง อย่าลืมขึ้นทะเบียนภายใน 30 วัน. (2025, August 20)