Emerging Market หรือ EM คือ ระบบเศรษฐกิจของประเทศตลาดเกิดใหม่ หรือก่อนหน้าเรียกว่า ตลาดกำลังพัฒนา ซึ่งจะตรงกันข้ามกับ ตลาดพัฒนาแล้ว หรือ Developed Market (DM)

กลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่นั้น ถูกนักวิเคราะห์และนักลงทุนแบ่งออกตามภูมิภาค 3 โซน ได้แก่ ประเทศแถบภูมิภาคเอเชีย เช่น ไทย เกาหลีใต้ จีน อินเดีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ ไต้หวัน อินโดนีเซีย และปากีสถาน, ประเทศแถบละตินอเมริกา เช่น บราซิล ชิลี เม็กซิโก และเปรู และประเทศแถบยุโรปตะวันออกและตะวันออกกลาง เช่น โปแลนด์ รัสเซีย อียิปต์ และแอฟริกาใต้

ในบรรดาประเทศตลาดเกิดใหม่ทั้งหมด มี 4 ประเทศที่ถูกจับตาว่าจะเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลก ได้แก่ บราซิล (Brazil) รัสเซีย (Russia) อินเดีย (India) และจีน (China) รู้จักกันในชื่อย่อ "BRIC"

ความน่าสนใจในการลงทุนในกลุ่มประเทศเกิดใหม่ (Emerging Market)

จุดเด่นของการลงทุนใน Emerging Market คือ ประเทศเหล่านี้มีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) ที่สูงกว่าตลาดพัฒนาแล้ว โดยประเทศพัฒนาแล้วอย่างสหรัฐฯ มีอัตราการเติบโต GDP ราว 2–3% ต่อปี ขณะที่ประเทศเกิดใหม่เติบโตสูงกว่าค่าเฉลี่ยนั้น เพราะมีประชากรวัยทำงานสูง มีความต้องการซื้อและสร้างฐานะ

ความแตกต่างระหว่างตลาดเกิดใหม่และตลาดพัฒนาแล้ว วัดจากรายได้ประชาชาติ (GNI per capita) ประเทศพัฒนาแล้วจะมีรายได้เฉลี่ยต่อประชากรอยู่ที่ 10,066 USD ต่อปี ขณะที่รายได้เฉลี่ยต่อประชากรของไทยอยู่ที่ประมาณ 5,400 USD ต่อปี

นอกจากนี้ ตลาดเกิดใหม่ยังมีปัจจัยพื้นฐานที่รองรับการพัฒนาได้ดี ได้แก่ หนี้สาธารณะในระดับต่ำ ขณะที่เงินทุนสำรองระหว่างประเทศอยู่ในระดับสูง ซึ่งต่างจากประเทศพัฒนาแล้วที่มักมีสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP สูงกว่ามาก นอกจากนี้ หุ้นในตลาดเกิดใหม่ยังซื้อขายอยู่ในระดับ Valuation ที่ต่ำกว่าตลาดพัฒนาแล้วอย่างมีนัยสำคัญ โดย EM equities ซื้อขายในราคาที่ต่ำกว่าหุ้นสหรัฐฯ ราว 40% ซึ่งถือเป็นโอกาสสำหรับนักลงทุนระยะยาว

ลงทุนใน Emerging Market ทำได้อย่างไรบ้าง?

นักลงทุนสามารถเข้าถึงการลงทุนใน emerging markets คือ ตลาดที่มีศักยภาพสูง ผ่านช่องทางต่างๆ ดังนี้

• กองทุนรวมหุ้นต่างประเทศ (Foreign Investment Fund หรือ FIF): เป็นช่องทางที่สะดวกที่สุดสำหรับนักลงทุนรายย่อยสำหรับเงินสํารองฉุกเฉิน กองทุนจะลงทุนในหุ้นหรือตราสารหนี้ของประเทศตลาดเกิดใหม่โดยตรง
• ETF ที่อ้างอิงดัชนีตลาดเกิดใหม่: เช่น iShares MSCI Emerging Markets ETF (EEM) ซื้อขายได้เหมือนหุ้นบนตลาดหลักทรัพย์ ค่าธรรมเนียมต่ำ
• ลงทุนหุ้นรายตัวในตลาดต่างประเทศโดยตรง: ผ่านโบรกเกอร์ที่รองรับการซื้อขายหุ้นต่างประเทศ เหมาะกับนักลงทุนที่มีความรู้เฉพาะทาง
• กองทุนรวมที่เน้นเฉพาะภูมิภาค: เช่น กองทุนที่เน้นจีน อินเดีย หรืออาเซียน สำหรับนักลงทุนที่มีมุมมองเฉพาะประเทศ

ในอดีต เศรษฐกิจของประเทศตลาดเกิดใหม่พึ่งพารายได้จากภาคการผลิตและการเกษตรเป็นหลัก แต่ปัจจุบันประเทศตลาดเกิดใหม่กลายเป็นที่ตั้งของบริษัทนวัตกรรมชั้นนำและเป็นกลุ่มที่กำลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลก ทำให้นักลงทุนทั่วโลกสนใจเข้ามาลงทุนเพื่อเงินสํารองฉุกเฉินและเติบโตไปพร้อมกัน

ประเทศเกิดใหม่กลุ่มใดที่น่าจับตามองในขณะนี้?

ในบรรดาประเทศ Emerging Market ที่น่าสนใจในปัจจุบัน ได้แก่

• อินเดีย: มีประชากรวัยทำงานมากที่สุดในโลก เศรษฐกิจเติบโตต่อเนื่อง อุตสาหกรรมเทคโนโลยีและบริการแข็งแกร่ง
• จีน: แม้เผชิญความท้าทายจาก Tech War แต่ยังเป็นมหาอำนาจเศรษฐกิจอันดับ 2 ของโลก กำลังเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจฐานนวัตกรรม
• อินโดนีเซีย: ประชากรกว่า 270 ล้านคน มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ และการเติบโตของชนชั้นกลางที่แข็งแกร่ง
• เวียดนาม: ได้รับอานิสงส์จากการย้ายฐานการผลิตออกจากจีน เป็นหนึ่งในตลาดเกิดใหม่ที่เติบโตเร็วที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• เกาหลีใต้และไต้หวัน: มุ่งพัฒนาอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงจนกลายเป็นผู้นำโลกด้านเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์

ปัจจัยสำคัญใดที่หนุนการเติบโตของตลาดเกิดใหม่?

ปัจจัยหลักที่ผลักดันการเติบโตของ Emerging Market ได้แก่

• ประชากรวัยทำงานสูง: ประเทศตลาดเกิดใหม่มีสัดส่วนประชากรวัยทำงานที่สูงกว่าตลาดพัฒนาแล้ว ทำให้มีแรงขับเคลื่อนการบริโภคและการผลิตมากกว่า
• การฟื้นตัวของ Supply Chain โลก: หลังผ่านวิกฤตเศรษฐกิจ ห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกกลับมาคึกคัก ทำให้มีความต้องการวัตถุดิบ (Raw Material) มากขึ้น ซึ่งประเทศตลาดเกิดใหม่เป็นทั้งผู้ผลิตและผู้ส่งออก
• การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจนวัตกรรม: ประเทศตลาดเกิดใหม่หลายแห่งเปลี่ยนจาก Old Economy สู่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น เซมิคอนดักเตอร์ EV และ Digital Economy
• หนี้สาธารณะต่ำและเงินสำรองสูง: ทำให้มีความยืดหยุ่นในการดำเนินนโยบายเศรษฐกิจในยามวิกฤต
• เงินสำรองฉุกเฉิน: ระดับเงินสำรองระหว่างประเทศที่สูงของประเทศตลาดเกิดใหม่ช่วยรองรับความผันผวนของค่าเงินและ Fund Flow ที่ไหลออก

ผลตอบแทนที่คาดหวังจากการลงทุนใน Emerging Market เป็นอย่างไร?

การลงทุนใน Emerging Market มักให้ผลตอบแทนที่สูงกว่าตลาดพัฒนาแล้วในระยะยาว เนื่องจากอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจที่สูงกว่า แต่ก็มาพร้อมกับความผันผวนที่สูงกว่าเช่นกัน

นักลงทุนที่เข้าซื้อในช่วงหลังวิกฤตเศรษฐกิจมักได้รับผลตอบแทนที่ดี เพราะเมื่อเศรษฐกิจฟื้นตัว ประเทศตลาดเกิดใหม่จะได้รับอานิสงส์อย่างมาก เนื่องจากการฟื้นตัวของ Supply Chain ทั่วโลกทำให้ความต้องการสินค้าโภคภัณฑ์และวัตถุดิบเพิ่มขึ้น ซึ่งประเทศเหล่านี้เป็นผู้ผลิตและส่งออกรายสำคัญ

อย่างไรก็ตาม ผลตอบแทนที่คาดหวังควรพิจารณาควบคู่กับความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน ความเสี่ยงทางการเมือง และสภาพคล่องของตลาดในแต่ละประเทศ

การลงทุนใน Emerging Market เหมาะกับนักลงทุนประเภทใด?

emerging markets คือ แหล่งลงทุนที่เหมาะกับนักลงทุนที่มีลักษณะดังนี้

• ยอมรับความเสี่ยงได้ระดับปานกลางถึงสูง: เพราะตลาดเกิดใหม่มีความผันผวนสูงกว่าตลาดพัฒนาแล้ว
• มีระยะเวลาลงทุนระยะยาว: อย่างน้อย 3–5 ปีขึ้นไป เพื่อรับผลตอบแทนจากการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะยาว
• ต้องการกระจายความเสี่ยงจากตลาดพัฒนาแล้ว: ใช้ Emerging Market เป็นส่วนหนึ่งของพอร์ตการลงทุนที่หลากหลาย

กลยุทธ์ลดความเสี่ยงในการลงทุนใน Emerging Market มีอะไรบ้าง?

• กระจายการลงทุนในหลายประเทศและหลายภูมิภาค ไม่กระจุกตัวในประเทศเดียว
• ลงทุนผ่านกองทุนรวมหรือ ETF แทนการเลือกหุ้นรายตัว เพื่อลด Idiosyncratic Risk
• ติดตามระดับเงินสำรองฉุกเฉินและดุลบัญชีเดินสะพัดของแต่ละประเทศ
• จัดสรรสัดส่วน Emerging Market ไม่เกิน 20–30% ของพอร์ตรวม

ความเสี่ยงด้านการเมืองและเศรษฐกิจมีผลต่อตลาดเกิดใหม่อย่างไร?

ความเสี่ยงด้านการเมืองเป็นปัจจัยสำคัญที่นักลงทุนต้องติดตาม ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงนโยบายรัฐบาล ความไม่สงบทางการเมือง หรือความตึงเครียดระหว่างประเทศ เช่น สงครามการค้าระหว่างสหรัฐฯ และจีน ที่ส่งผลให้อัตราการขยายตัวของประเทศตลาดเกิดใหม่ชะลอตัวลงได้ เพราะทั้งสองประเทศเป็นคู่ค้าสำคัญ

ข้อผิดพลาดที่นักลงทุนมักทำเมื่อลงทุนในตลาดเกิดใหม่คืออะไร?

• มองแค่ศักยภาพการเติบโต โดยละเลยความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนและสภาพคล่อง
• กระจุกตัวในประเทศเดียว เช่น ลงทุนจีนอย่างเดียวโดยไม่กระจาย
• ขาดทุนแล้วตัดสินใจขายในช่วงตลาดวิกฤต แทนที่จะถือต่อในระยะยาว
• ไม่ติดตามปัจจัยพื้นฐานของแต่ละประเทศ เช่น ดุลบัญชีเดินสะพัดและระดับหนี้สาธารณะ

สภาวะเศรษฐกิจโลกส่งผลต่อตลาดเกิดใหม่อย่างไร?

ตลาดเกิดใหม่มีความอ่อนไหวต่อสภาวะเศรษฐกิจโลกสูงกว่าตลาดพัฒนาแล้ว โดยเฉพาะการตัดสินใจนโยบายดอกเบี้ยของ Fed สหรัฐฯ เมื่อเศรษฐกิจสหรัฐฯ ฟื้นตัวและ Fed เริ่มลด QE (QE Tapering) จะทำให้ค่าเงินดอลลาร์แข็งค่าขึ้น ส่งผลให้ Fund Flow ไหลออกจากประเทศตลาดเกิดใหม่กลับสู่ตลาดพัฒนาแล้ว

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนใน Emerging Market มีความสำคัญแค่ไหน?

ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนเป็นหนึ่งในความเสี่ยงสำคัญที่สุดของการลงทุนใน Emerging Market จากประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา การแข็งค่าของดอลลาร์มักก่อให้เกิดวิกฤตการเงินในกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่ โดยเฉพาะประเทศที่กู้ยืมเงินต่างประเทศจนเกินตัว คล้ายกับที่เกิดขึ้นกับไทยในปี 2540 สิ่งที่ใช้ระบุถึงความเสี่ยงวิกฤตคือ ระดับการขาดดุลบัญชีเดินสะพัดและการขาดดุลงบประมาณ ซึ่งบ่งบอกถึงความต้องการกู้ยืมเงินนอกประเทศ

ข้อควรระวังในการลงทุนในประเทศตลาดเกิดใหม่คืออะไร?

กล่าวโดยสรุป แม้การลงทุนในประเทศตลาดเกิดใหม่จะมีความน่าสนใจ แต่ก็มีความเสี่ยงที่นักลงทุนไม่ควรมองข้าม ได้แก่

• ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน: การแข็งค่าของดอลลาร์สหรัฐมักทำให้เงินทุนไหลออกจาก Emerging Market อย่างรวดเร็ว
• ความเสี่ยงด้านการเมืองและนโยบาย: การเปลี่ยนแปลงรัฐบาล นโยบายภาษี หรือกฎระเบียบที่ส่งผลต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ
• ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง: ในช่วงวิกฤต ตลาดบางแห่งอาจมีสภาพคล่องต่ำ ทำให้ขายสินทรัพย์ออกได้ยากหรือต้องขายในราคาที่เสียเปรียบ
• ความเสี่ยงจากสงครามการค้าและ Tech War: ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และจีนส่งผลต่อห่วงโซ่อุปทานและการเติบโตของประเทศตลาดเกิดใหม่โดยตรง

นักลงทุนที่สนใจ Emerging Markets ควรศึกษาปัจจัยพื้นฐานของแต่ละประเทศ กระจายการลงทุนอย่างเหมาะสม และพิจารณาลงทุนผ่านกองทุนรวมหรือ ETF เพื่อบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แหล่งอ้างอิง: personalinvesting.jpmorgan.com startus-insights.com

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตลาดเกิดใหม่

Q: Emerging Market คืออะไร และต่างจาก Developed Market อย่างไร?

A: Emerging Market คือระบบเศรษฐกิจของประเทศตลาดเกิดใหม่ที่กำลังพัฒนา มีอัตราการเติบโต GDP สูงกว่าตลาดพัฒนาแล้ว แต่มีรายได้ต่อหัวต่ำกว่า โดยตลาดพัฒนาแล้วมีรายได้เฉลี่ยต่อประชากรสูงกว่า 10,066 USD ต่อปี ขณะที่ประเทศตลาดเกิดใหม่อย่างไทยมีรายได้เฉลี่ยประมาณ 5,400 USD ต่อปี

Q: นักลงทุนรายย่อยจะลงทุนใน Emerging Market ได้อย่างไร?

A: ช่องทางที่สะดวกที่สุดสำหรับนักลงทุนรายย่อยคือกองทุนรวม FIF ที่มีนโยบายลงทุนในตลาดเกิดใหม่ หรือ ETF อย่าง iShares MSCI Emerging Markets (EEM) ซึ่งซื้อขายได้เหมือนหุ้น ให้การกระจายความเสี่ยงในหลายประเทศพร้อมกัน โดยไม่ต้องเลือกหุ้นรายตัว

Q: ทำไมการแข็งค่าของดอลลาร์สหรัฐถึงกระทบ Emerging Market มาก?

A: เมื่อดอลลาร์แข็งค่า Fund Flow มักไหลออกจากประเทศตลาดเกิดใหม่กลับสู่ตลาดพัฒนาแล้ว ทำให้ค่าเงินของประเทศเกิดใหม่อ่อนตัว ต้นทุนการกู้ยืมเงินสกุลดอลลาร์สูงขึ้น และบางประเทศที่มีหนี้ต่างประเทศสูงอาจเผชิญวิกฤตการเงิน คล้ายกับที่เกิดขึ้นกับไทยในวิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540