สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป. ลาว) กำลังก้าวเข้าสู่บทบาทใหม่ในห่วงโซ่อุปทานสินค้าเกษตรของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีโครงสร้างพื้นฐานรถไฟลาว-จีน เป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ รถไฟสายดังกล่าว เริ่มเปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ตั้งแต่ปลายปี 2564 และเชื่อมต่อโดยตรงระหว่างนครหลวงเวียงจันทน์กับมณฑลยูนนานของจีน

โครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว ช่วยลดข้อจำกัดของสปป. ลาว ในฐานะประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล (Landlocked Country) และเปิดโอกาสให้สปป. ลาว พัฒนาไปสู่การเป็นฐานการผลิตและส่งออกสินค้าเกษตรสมัยใหม่ เพื่อรองรับความต้องการของตลาดจีน ซึ่งเป็นตลาดขนาดใหญ่และมีกำลังซื้อสูง

ลาวกับการยกระดับสู่ฐานการผลิตเกษตรเชิงพาณิชย์

รัฐบาลสปป. ลาวให้ความสำคัญกับการพัฒนาเกษตรกรรมเชิงพาณิชย์ และการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ โดยเฉพาะจากจีน ผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยี การยกระดับมาตรฐานคุณภาพสินค้า และการพัฒนาพื้นที่เพาะปลูกพืชเศรษฐกิจเพื่อการส่งออก ทั้งนี้ พืชเศรษฐกิจสำคัญของสปป. ลาวที่มีบทบาทเด่นในตลาดจีน ได้แก่

มันสำปะหลัง: สินค้าเกษตรส่งออกอันดับต้น ๆ โดยมีปริมาณการขนส่งผ่านรถไฟลาว-จีนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและมีนัยสำคัญ

กล้วย: เริ่มส่งออกกล้วยสดเข้าสู่จีนผ่านระบบรางแบบควบคุมอุณหภูมิ (Sealed Rail Transport) ซึ่งช่วยลดความสูญเสียระหว่างการขนส่งและลดต้นทุนด้านโลจิสติกส์

ยางพารา: วัตถุดิบสำคัญของภาคอุตสาหกรรมจีน ด้วยความได้เปรียบด้านที่ดินและสภาพภูมิอากาศที่เหมาะสม การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม โดยเฉพาะรถไฟลาว-จีน ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพขนส่งยางพาราไปยังตลาดจีน และสนับสนุนบทบาทในฐานะแหล่งป้อนวัตถุดิบให้กับภาคการผลิตของจีนในระยะยาว

นอกจากนี้ สปป. ลาว ยังได้รับการอนุมัติให้ส่งออกทุเรียนสดไปยังจีน และมีความร่วมมือกับภาคธุรกิจจีนในการพัฒนาสวนทุเรียนเชิงพาณิชย์และศูนย์เพาะกล้า เพื่อรองรับอุปสงค์ในระยะยาว

รถไฟลาว-จีน โครงสร้างพื้นฐานที่เปลี่ยนสมการโลจิสติกส์ภาคเกษตร

จากรายงานของสำนักข่าวและองค์กรระหว่างประเทศ ระบุว่า รถไฟลาว-จีนมีบทบาทสำคัญในการลดระยะเวลาการขนส่งสินค้าเกษตรจากสปป. ลาว ไปยังจีน จากเดิมใช้เวลาหลายวัน เหลือเพียง 1-2 วัน สำหรับผลไม้สด ซึ่งช่วยรักษาคุณภาพสินค้าและเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันในตลาดจีน

ในเชิงระบบ รถไฟลาว-จีนช่วยลดต้นทุนโลจิสติกส์เมื่อเทียบกับการขนส่งทางถนนแบบดั้งเดิม เพิ่มความสม่ำเสมอและความแน่นอนของห่วงโซ่อุปทานสินค้าเกษตร เปิดโอกาสให้สปป. ลาว เข้าถึงเมืองเศรษฐกิจสำคัญของจีน เช่น คุนหมิง ฉงชิ่ง และกวางโจว ได้โดยตรง

ตลาดจีน อุปสงค์สูงภายใต้มาตรฐานที่เข้มงวด

จีนเป็นหนึ่งในผู้นำเข้าสินค้าเกษตรและผลไม้รายใหญ่ที่สุดของโลก โดยเฉพาะผลไม้เขตร้อนจากประเทศอาเซียน เช่น ทุเรียน กล้วย และสินค้าเกษตรคุณภาพสูง ความต้องการดังกล่าวได้รับแรงหนุนจากพฤติกรรมผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพ ความปลอดภัยทางอาหาร และความสดของสินค้า

การนำเข้าผลไม้ของจีนมีแนวโน้มเติบโตอย่างต่อเนื่อง และรถไฟลาว-จีนกำลังถูกใช้เป็นหนึ่งในเส้นทางหลักในการขนส่งผลไม้สดจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เข้าสู่จีน

จากข้อมูลเชิงโครงสร้างและทิศทางนโยบาย สามารถประเมินแนวโน้มสำคัญได้ดังนี้

การขยายตัวของเกษตรสมัยใหม่ การลงทุนด้านเทคโนโลยีการผลิต การควบคุมคุณภาพ และระบบเกษตรแปลงใหญ่ในสปป. ลาว มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เพื่อรองรับมาตรฐานที่เข้มงวดของตลาดจีน

บทบาทในฐานะฐานการผลิตเพื่อจีน ทำให้สปป. ลาว มีแนวโน้มทำหน้าที่เป็น “Backyard Agriculture Base” ของจีน โดยอาศัยความได้เปรียบด้านทรัพยากรที่ดินและต้นทุนการผลิต

การเปลี่ยนบทบาทจากประเทศเกษตรดั้งเดิมไปสู่การเป็นแหล่งผลิตสินค้าเกษตรสมัยใหม่เพื่อการส่งออก โดยมีรถไฟลาว-จีนเป็นโครงสร้างพื้นฐานหลักที่เชื่อมโยงสู่ตลาดจีนโดยตรง ทำให้โอกาสทางธุรกิจมุ่งไปที่การลงทุนพืชเศรษฐกิจคุณภาพสูง การพัฒนาโลจิสติกส์ภาคเกษตร และการสร้างห่วงโซ่มูลค่าเพิ่มที่สอดคล้องกับมาตรฐานของจีน ซึ่งล้วนเป็นทิศทางสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจสปป. ลาว

ลูกค้าที่สนใจธุรกิจใน CLMV หรือประเทศเขตอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (Great Mekong Subregion: GMS) ได้แก่ กัมพูชา ลาว เมียนมา และเวียดนาม ธนาคารไทยพาณิชย์มีสาขาต่างประเทศที่พร้อมจะดูแลและให้บริการ สนใจติดต่อ https://www.scb.co.th/en/corporate-banking/international-network

ขอบคุณข้อมูลดี ๆ จาก: ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาเวียงจันทน์ https://www.scb.co.th/th/corporate-banking/international-network/laos.html

ข้อมูลอ้างอิง

1. Xinhua News: Laos eyes more agricultural export to China via China-Laos Railway Laos eyes more agricultural export to China via China-Laos Railway-Xinhua
2. FreshPlaza: Laos boosts agricultural exports to China leveraging China-Laos railway Laos boosts agricultural exports to China leveraging China-Laos railway
3. Laotian Times: Laos sends first banana shipment to China as rail cargo volumes continue to rise Laos Sends First Banana Shipment to China as Rail Cargo Volumes Continue to Rise - Laotian Times
4. Asiafruit / Fruitnet: Asiafruit Statistics Handbook Asiafruit Statistics Handbook breaks down growth in Asia trade | News | Fruitnet
5. World Bank: Developing the Agribusiness Potential in the Laos–China Railway Corridor 16248-WB-WB-Lao-PDR-Agribusiness-WEB.pdf

SCIO / Xinhua: China-Laos Railway drives growth in Lao agricultural exports China-Laos Railway drives growth in Lao agricultural exports | english.scio.gov.cn