สำหรับธุรกิจครอบครัวหรือธุรกิจอื่นๆ ที่มีเครื่องหมายการค้าเพื่อใช้ในการประกอบธุรกิจ สิ่งสำคัญที่จะมองข้ามไปไม่ได้เลยก็คือทำอย่างไรให้เครื่องหมายการค้านั้นได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย ซึ่งการที่จะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายก็จะต้องนำเครื่องหมายการค้านั้นมายื่นจดทะเบียนกับกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ให้เรียบร้อยนะครับ ผลของการได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายก็จะทำให้เจ้าของมีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการใช้เครื่องหมายทางการค้า มีสิทธิในการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายหากมีผู้ใดมาละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าของตน มีสิทธิในการอนุญาตให้ผู้อื่นใช้เครื่องหมายการค้า ฯลฯ  

ในอดีตหลายๆ ธุรกิจครอบครัวที่อาจจะเริ่มต้นจากการประกอบธุรกิจด้วยรูปแบบบุคคลธรรมดา และมีการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าเป็นของบุคคลในครอบครัว ซึ่งในขณะนั้นอาจดูสะดวกและเหมาะสม แต่เมื่อธุรกิจเติบโตและโครงสร้างครอบครัวเปลี่ยนแปลงไป ผมจึงอยากจะชวนท่านกลับมาทบทวนและพิจารณานะครับ เพราะเมื่อบุคคลนั้นเสียชีวิต เครื่องหมายการค้าย่อมตกเป็นทรัพย์มรดก และต้องผ่านกระบวนการส่งต่อให้ทายาทโดยธรรมหรือทายาทโดยพินัยกรรม  ซึ่งอาจนำมาสู่สถานการณ์ที่ยากจะคาดเดา เช่น ทายาทที่ได้รับมรดกอาจไม่ต้องการให้ธุรกิจครอบครัวใช้เครื่องหมายนั้นต่อไป หรืออาจนำเครื่องหมายการค้าไปใช้กับธุรกิจอื่นที่ไม่สอดคล้องกับทิศทางของครอบครัว เมื่อถึงวันนั้น อาจไม่มีทางแก้ไขได้อีกต่อไป

ด้วยเหตุนี้ การวางโครงสร้างการถือครองเครื่องหมายการค้าจึงควรได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบตั้งแต่วันนี้ โดยมีทางเลือกหลักที่ควรพิจารณา ได้แก่

• คงเครื่องหมายการค้าไว้ในนามบุคคล ซึ่งเหมาะสมในกรณีที่มีการวางแผนส่งต่อมรดกที่ชัดเจนควบคู่กับการวางแผนส่งต่อธุรกิจครอบครัว 
• โอนเครื่องหมายการค้ามาอยู่ในบริษัทที่ประกอบกิจการ เพื่อเพิ่มความชัดเจนในการใช้เครื่องหมายการค้าว่าอยู่ภายใต้บริษัทที่ประกอบกิจการ 
• โอนเครื่องหมายการค้ามาอยู่ภายใต้บริษัทที่จัดตั้งขึ้นเพื่อดูแลในเรื่องของทรัพย์สินทางปัญญาของธุรกิจครอบครัว ซึ่งเป็นโครงสร้างที่นิยมในธุรกิจระดับนานาชาติ เนื่องจากแยกความเสี่ยง และเปิดโอกาสในการวางแผนการทำธุรกิจรวมทั้งการขยายธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ 
• โอนเครื่องหมายการค้ามาอยู่ภายใต้ Family Holding Company ซึ่งจะช่วยรักษาเอกภาพในการบริหารและส่งต่ออให้แก่ทายาท

นอกเหนือจากนี้ เมื่อจดทะเบียนเครื่องหมายการค้ากันแล้วก็ต้องอย่าลืมกันนะครับว่าเครื่องหมายการค้าจะมีอายุความคุ้มครองเพียงแค่ 10 ปีนับแต่วันที่ยื่นคำขอจดทะเบียน ซึ่งเจ้าของเครื่องหมายการค้าก็สามารถที่จะขอต่ออายุการคุ้มครองได้ทุกๆ 10 ปี เพื่อให้ยังคงได้รับความคุ้มครองภายใต้กฎหมายต่อไปนะครับ

ลูกค้า SCB PRIVATE BANKING ที่สนใจในเรื่องบริหารสินทรัพย์ครอบครัวเพื่อส่งต่อความมั่งคั่งจากรุ่นสู่รุ่น สามารถติดต่อ Wealth Planning and Family Office Division ของธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) ได้ที่อีเมล [email protected] หรือ ติดต่อที่ปรึกษาด้านการเงินและการลงทุน (RM) ของท่าน