การลงทุนในตลาดหุ้น อาจมีคนเคยได้ยินหรือรู้จักกับชื่อ NVDR กันมาบ้างแล้ว ซึ่ง NVDR คือสิ่งที่จะบ่งบอกได้ว่าหุ้นตัวนั้นน่าลงทุนหรือไม่ ด้วยเหตุผลเฉพาะของ NVDR ที่เราจะมาอธิบายให้เข้าใจเพิ่มเติมในบทความนี้ พร้อมกับอัปเดตกฎใหม่ในการถือหุ้น NVDR ที่เพิ่งออกมาในปี 2567 และแนะนำทางเลือกสำหรับนักลงทุนไทยที่ถือหุ้น NVDR อยู่ เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับการวางแผนลงทุนในอนาคต

NVDR คืออะไร?

NVDR คือ ใบแสดงสิทธิในผลประโยชน์จากหุ้นที่ออกโดยบริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ โดย NVDR ย่อมาจาก Non-Voting Depository Receipt ซึ่งนั่นหมายความว่า การซื้อหุ้นที่มีการออกเอกสาร NVDR นักลงทุนจะมีสิทธิ์ได้รับผลประโยชน์เหมือนกับการซื้อหุ้นทั่วไป เช่น เงินปันผล การจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน แต่จะไม่มีสิทธิ์ออกเสียงในการประชุมผู้ถือหุ้นนั่นเอง

NVDR มีไว้ทำอะไร?

เนื่องจาก NVDR คือใบแสดงสิทธิผลประโยชน์ แต่ไม่สามารถมีสิทธิ์ออกเสียงได้ หลายคนจึงอาจสงสัยว่าแล้ว NVDR มีไว้ทำอะไร หากจะอธิบายให้เข้าใจง่าย NVDR คือสิ่งที่จะเป็นทางลัดให้กับชาวต่างชาติที่ต้องการมาลงทุนในประเทศไทย

โดยปกติแล้ว การถือครองหุ้นไทยของชาวต่างชาติในบางอุตสาหกรรมจะมีข้อจำกัดอยู่ที่ไม่เกิน 49% แต่เนื่องจากความต้องการของชาวต่างชาติในการถือครองหุ้นยังมีค่อนข้างสูง NVDR จึงได้เกิดขึ้นมาโดยบริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด เพื่อรองรับอุปสงค์ ให้ชาวต่างชาติเข้าถึงหุ้นไทยได้มากขึ้นโดยไม่นับรวมเป็นสัดส่วนของการถือครอง

อย่างไรก็ตาม การที่มี NVDR นั้น มีจุดประสงค์คือการเพิ่มสภาพคล่องในตลาด และเพื่อดึงดูดนักลงทุนชาวต่างชาติให้มาลงทุนกับหุ้นไทยนั่นเอง

บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด คือใคร?

บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด คือใคร ทำไมถึงมีสิทธิ์ในการออกใบแสดงสิทธิผลประโยชน์ให้กับชาวต่างชาติ? บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด (Thai NVDR Company Limited) เป็นบริษัทย่อยของ ตลท. หรือตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย 

ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นผู้ถือหุ้นแทนชาวต่างชาติที่ต้องการลงทุนเพิ่มในกระดานหุ้น แต่ไม่สามารถลงทุนได้เนื่องจากข้อจำกัดของการถือครองในชาวต่างชาติ โดยจะเป็นตัวกลางในการส่งมอบผลประโยชน์ที่จะได้รับให้กับนักลงทุนต่างชาติ แต่ก็จะไม่มีการออกเสียงใด ๆ ในมติการประชุมผู้ถือหุ้น

การที่บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด ทำหน้าที่เป็นตัวแทนผู้ถือหุ้นของชาวต่างชาตินั้น ก็จะทำให้นักลงทุนต่างชาติต้องการลงทุนมากขึ้น เพิ่มสภาพคล่องให้กับตลาด เงินทุนไหลเข้าตลาดหุ้นไทยมากขึ้น และเนื่องจากชาวต่างชาติไม่ต้องไปซื้อหุ้นในกระดาน Foreign Board ที่มีราคาสูงกว่าแล้ว ราคาหุ้นก็จะประเมินตามสภาพจริง ไม่เฟ้อ ทำให้นักลงทุนตัดสินใจได้ง่ายขึ้น

กฎใหม่ปี 2567 – คนไทยซื้อ NVDR เพิ่มไม่ได้แล้ว

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมีกฎใหม่ในการซื้อหุ้น NVDR ที่เพิ่งอัปเดตปี 2567 สำหรับนักลงทุนไทยที่สนใจในหุ้นที่มี NVDR ควรทำความเข้าใจกฎและวิธีรับมือดังต่อไปนี้

กฎเกณฑ์ที่เปลี่ยนแปลง

ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2567 เป็นต้นไป นักลงทุนไทยจะไม่สามารถซื้อหุ้น NVDR เพิ่มได้แล้ว ยกเว้นมีคำสั่งจากศาล ได้มาเป็นมรดก หรือมีการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างถูกต้อง โดยจุดประสงค์ที่มีกฎยกเลิกการถือครอง NVDR ของคนไทยคือ เพื่อคงวัตถุประสงค์ในการลงทุนหุ้นของคนต่างชาติ

ใครบ้างที่ยังซื้อขาย NVDR ได้

สำหรับคนไทยที่ถือหุ้น NVDR อยู่ก่อนแล้ว หรือซื้อก่อนวันที่ 1 เมษายน 2567 ยังสามารถถือต่อได้ ไม่จำเป็นต้องขายทิ้งทันที แต่หลังจาก 1 เมษายน 2567 ไปแล้ว ผู้ที่ซื้อ NVDR ได้ จะถูกจำกัดแค่นักลงทุนต่างชาติเท่านั้น

แนวทางสำหรับคนไทยที่ถือ NVDR อยู่แล้ว

หากนักลงทุนไทยคนไหนที่ลงทุนกับหุ้น NVDR ไปแล้ว มีแนวทางในการจัดการหุ้น 3 แบบ ดังนี้

• ทางเลือกที่ 1 : ถือหุ้นต่อไป เนื่องจากยังได้รับเงินปันผลตามปกติ กฎหมายไม่ได้บังคับให้ขาย
• ทางเลือกที่ 2 : ขายต่อ โดยวางแผนขายตามจังหวะที่ได้ผลประโยชน์สูงสุด
• ทางเลือกที่ 3 : แปลงเป็นหุ้นสามัญ หรือก็คือผู้ถือหุ้นปกติที่ไม่ใช่ NVDR 

NVDR ทำงานอย่างไร มาดูกลไกการทำงานที่ต้องเข้าใจ

เนื่องจากชาวต่างชาติถูกจำกัดให้ถือครองหุ้นได้แค่ 49% ทำให้ไม่สามารถลงทุนเพิ่มได้ NVDR จึงถูกจัดตั้งขึ้นมาเพื่อเป็น ‘ตัวแทน’ ในการรับเงิน และส่งต่อผลประโยชน์ให้กับชาวต่างชาติ หรืออธิบายง่าย ๆ ก็คือ เมื่อมีการซื้อหุ้นที่ระบุไว้ว่าเป็นรูปแบบ NVDR บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด จะเป็นผู้ถือหุ้นแทนนักลงทุนคนนั้น และมีการออกใบแสดงสิทธิในผลประโยชน์ให้กับนักลงทุน เมื่อมีการจ่ายเงินปันผล บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด จะเป็นผู้รับเงินปันผลนั้น และทำการส่งต่อให้กับนักลงทุนต่อไป

โดยสามารถสรุปกลไกของการซื้อหุ้น NVDR ได้ดังนี้

นักลงทุนซื้อหุ้น NVDR —> บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด เป็นผู้ถือหุ้นแทน —> ออกใบแสดงสิทธิประโยชน์ให้นักลงทุน —> เงินปันผลออก —> บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด มอบผลประโยชน์ให้นักลงทุน

ด้วยเหตุนี้ การที่ NVDR เป็นผู้ถือหุ้นแทนนักลงทุนชาวต่างชาติ สัดส่วนในการถือครองหุ้นของชาวต่างชาติจึงไม่เกิน 49% ตามที่กำหนดไว้ แต่ก็จะสามารถลงทุนหุ้นได้เพิ่มโดยมีบริษัทที่มีการรับรองอย่างถูกต้องถือหุ้นให้แทนนั่นเอง

ความแตกต่างระหว่าง NVDR กับหุ้นสามัญ

สำหรับความแตกต่างระหว่าง NVDR กับหุ้นสามัญสามารถแบ่งออกได้ ดังนี้

สิทธิที่เหมือนกัน

• ได้รับเงินปันผล 
• ส่วนต่างราคา (Capital Gain) 
• สิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน

สิทธิที่แตกต่าง

ในส่วนของข้อแตกต่างคือ ผู้ถือหุ้น NVDR ไม่มีสิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น และไม่สามารถเข้าร่วมตัดสินใจเรื่องสำคัญของบริษัท เช่น เลือกกรรมการ หรืออนุมัติรายการได้

ข้อดีและข้อเสียของ NVDR มีอะไรบ้าง

มาดูข้อดีและข้อเสียของ NVDR มีอะไรบ้าง ดังนี้

ข้อดีของ NVDR

• ได้รับผลประโยชน์ทางการเงินเหมือนหุ้นทั่วไป
• ซื้อขายง่าย ราคาเท่ากับตลาด
• เหมาะกับนักลงทุนต่างชาติที่ต้องการลงทุนเพิ่ม แต่ติดข้อจำกัดหรือต้องการหลีกเลี่ยงข้อจำกัดการถือครอง

ข้อเสียของ NVDR

• ผู้ถือหุ้น NVDR ไม่มีสิทธิออกเสียง ไม่มีอำนาจตัดสินใจในบริษัท
• คนไทยซื้อเพิ่มไม่ได้ (ตั้งแต่ 1 เมษายน 2567 เป็นต้นไป)
• อาจมีสภาพคล่องน้อยกว่าหุ้นปกติในบางกรณี

ทางเลือกการลงทุนอื่นสำหรับคนไทย

สำหรับคนไทยที่ต้องการลงทุน NVDR แต่ไม่สามารถลงทุนได้แล้วเนื่องจากกฎเกณฑ์ใหม่ อาจเลือกพิจารณาลงทุนจากตัวเลือกดังต่อไปนี้

กองทุนรวมหุ้นไทย

• กองทุนเชิงรุก (Active Fund) : เป็นกองทุนที่มีเป้าหมายในการสร้างผลตอบแทนที่มากกว่าดัชนีชี้วัด มีผู้จัดการกองทุนคอยเลือกหุ้นที่ดีที่สุดให้ เช่น กองทุน SCBSELECT
• กองทุนเชิงรับ (Passive Fund) : คือกองทุนที่ลงทุนตามดัชนีอ้างอิง จุดประสงค์คือลดความเสี่ยง มีโอกาสได้กำไรใกล้เคียงกับดัชนี เช่น กองทุน SCBSET

กองทุน ETF (Exchange Traded Fund)

กองทุน ETF จะมีอยู่ 2 ประเภท ได้แก่

• ETF SET50 : เป็นกองทุนที่เปิดให้ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ เลือกลงทุนตามดัชนี SET50 เช่น หุ้น TDEX
• ETF เน้นเงินปันผล : เป็นกองทุนที่จะเน้นการลงทุนในหุ้นที่มีการจ่ายเงินปันผลอย่างสม่ำเสมอ เช่น หุ้น 1DIV

กองทุน Thai ESG/Thai ESG

กองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน จะเป็นกองทุนที่เลือกลงทุนในหุ้นที่มีความยั่งยืนตามหลัก ESG (Environment, Social, Governance) โดยผู้ลงทุนจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษี สามารถนำไปลดหย่อนได้สูงสุด 30% ไม่เกิน 300,000 บาท แต่มีเงื่อนไขคือต้องถือครองขั้นต่ำ 5 ปี นับจากวันลงทุน จึงจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษี

โดยตัวอย่างกองทุน Thai ESG ได้แก่ SCBTM

สรุป: เกี่ยวกับ NVDR ในมุมมองนักลงทุนไทย

NVDR คือเครื่องมือที่จะช่วยให้ชาวต่างชาติสามารถลงทุนกับหุ้นไทยได้มากขึ้น โดยไม่ต้องกังวลเรื่องเพดานข้อจำกัด ดังนั้น ในมุมของนักลงทุนไทย NVDR จะช่วยให้รู้ถึงพฤติกรรมการลงทุนของชาวต่างชาติว่ากำลังเทเงินไปให้กับหุ้นตัวไหน หรือไหลออกจากหุ้นตัวไหนบ้าง ซึ่งจะทำให้สภาพคล่องในตลาดสูง นักลงทุนไทยสามารถตัดสินใจซื้อหุ้นสามัญได้แม่นยำขึ้น และวางแผนคาดการณ์ทิศทางของหุ้นได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ NVDR

ราคาหุ้น NVDR กับหุ้นสามัญเหมือนกันหรือไม่ ทำไมบางทีดูต่างกัน?

โดยทฤษฎีราคาควรเท่ากันเพราะได้รับผลประโยชน์ทางการเงินเหมือนกัน แต่ในความเป็นจริงอาจต่างกันเล็กน้อยเพราะ 1) อุปสงค์-อุปทานต่างกัน ถ้าชาวต่างชาติต้องการซื้อเยอะ NVDR อาจแพงกว่าหุ้นสามัญเล็กน้อย 2) สภาพคล่องNVDR บางตัวซื้อขายน้อยกว่า Spread กว้างกว่า 3) จิตวิทยาตลาดนักลงทุนบางคนไม่ชอบ NVDR เพราะไม่มีสิทธิออกเสียง ทำให้ราคาถูกกว่าเล็กน้อย ส่วนต่างราคามักไม่เกิน 0.5-2% และจะปรับตัวเข้าหากันเมื่อมี Arbitrage Trader เข้ามาซื้อตัวถูกขายตัวแพง สำหรับนักลงทุนถ้าเห็นส่วนต่างมาก อาจเป็นโอกาสทำกำไร

ค่าธรรมเนียมการซื้อขาย NVDR เท่ากับหุ้นสามัญหรือไม่?

เท่ากัน ไม่มีค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมโบรกเกอร์คิดค่าคอมมิชชั่นเหมือนหุ้นสามัญทุกประการประมาณ 0.10-0.25% ขึ้นอยู่กับโบรกเกอร์และแพ็กเกจที่ใช้ ค่าใช้จ่ายอื่นๆ: 1) อากรแสตมป์0.1% (จ่ายฝ่ายขาย) 2) ค่าธรรมเนียม SET0.00354% (ซื้อ-ขาย) 3) ค่าคลียริ่ง0.00696% (ซื้อ-ขาย) การแปลง NVDR เป็นหุ้นสามัญไม่มีค่าธรรมเนียม ฟรี แต่ใช้เวลา 3-5 วันทำการ สรุป: ไม่ต้องกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย ซื้อขาย NVDR ไม่แพงกว่าหุ้นสามัญ

ถ้าถือ NVDR อยู่แล้ว แต่อยากได้สิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น ทำอย่างไร?

ต้องแปลง NVDR เป็นหุ้นสามัญก่อนโดยติดต่อโบรกเกอร์ที่เปิดบัญชีซื้อขายไว้ 

โดย: 

1) แจ้งความประสงค์กับโบรกเกอร์ 

2) กรอกแบบฟอร์มแปลงสภาพ 

3) รอ 3-5 วันทำการจนหุ้น NVDR เปลี่ยนเป็นหุ้นสามัญ 

ข้อควรรู้: การแปลงเป็นหุ้นสามัญไม่มีค่าธรรมเนียมแต่ต้องทำก่อนวันปิดสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นจึงจะมีสิทธิออกเสียงในที่ประชุมรอบนั้น และเมื่อแปลงแล้วไม่สามารถแปลงกลับเป็น NVDR ได้อีก 

เหมาะกับ: นักลงทุนที่ถือหุ้นใหญ่และต้องการมีส่วนร่วมในการบริหารบริษัท