ทุกสิ้นปีหรือช่วงต้นปี หลายคนคงรอคอย “โบนัส” ด้วยความตื่นเต้น เพราะเป็นเหมือนรางวัลจากการทำงานหนักตลอดปี แต่คำถามคือ โบนัสที่ได้มานั้น อยู่กับเรานานแค่ไหน? บางคนได้รับไม่กี่วันก็หมดไปกับการช้อป ซื้อของขวัญ หรือท่องเที่ยว ทั้งที่จริง ๆ แล้ว เงินก้อนนี้สามารถกลายเป็น “ตัวช่วยในการสร้างอนาคต” ได้ ถ้าเรารู้วิธีจัดการให้ถูกต้องและเหมาะสม

มาดูเทคนิคง่าย ๆ ที่จะช่วยให้โบนัสของคุณ “ไม่หายไปกับสายลม” และกลายเป็นเงินที่มีค่าจริง ๆ ในระยะยาว

1. ให้คิดใหม่ว่า “โบนัสไม่ใช่แค่รางวัล แต่คือเครื่องมือต่อยอดอนาคตด้วย”

ลองเปลี่ยนมุมมองจาก “เงินรางวัลที่จะใช้ได้อย่างสบายใจ” เป็น “เงินตั้งต้นที่จะช่วยให้เราต่อยอดอนาคตได้” จะทำให้เรามีสติในการใช้มากขึ้น ลองถามตัวเองก่อนว่า “สิ่งที่เราจะนำเงินโบนัสไปใช้ จะช่วยให้ชีวิตเราดีขึ้นได้ยังไง” ถ้าเป็นการใช้เงินเพื่อลงทุนสำหรับอนาคตตัวเอง เช่น คอร์สเรียน หรือ อุปกรณ์ทำงาน ก็ถือว่าเป็นการใช้โบนัสที่คุ้มค่า หรือ ถ้าเราเลือกที่จะยังไม่ใช้เงินรางวัลจากการทำงานในวันนี้ แต่นำเงินไปลงทุนต่อยอดโอกาสในการสร้างผลตอบแทน เก็บเป็นรางวัลเพื่อเป้าหมายชีวิตในอนาคต จะเป็นประโยชน์กว่ามั้ย เมื่อเทียบกับการซื้อสิ่งที่จะมอบความสุขให้เราได้ในระยะสั้น

2. แบ่งโบนัสออกเป็นส่วน ๆ ตั้งแต่แรก

เทคนิคคลาสสิกแต่ได้ผลเสมอ คือการแบ่งเงินออกเป็น 3 ส่วน โดยมีตัวอย่างแนวทางแบ่งเงิน ดังนี้

• ก้อนที่ 1: สร้างอนาคต (40–50%)
  อันดับแรก คือ การนำให้เงินโบนัสกลายเป็นเงินเก็บที่มีความหมายต่อชีวิตในอนาคต โดยเริ่มจากเก็บไว้เป็นเงินทุนสำรองเผื่อเกิดเหตุฉุกเฉินในอนาคต ซึ่งในกรณีที่เก็บอยู่แล้ว ก็ข้ามไปสู่การลงทุนได้เลย แต่ถ้ายังไม่มีเงินเก็บก้อนนี้ ควรจะเก็บให้มีอย่างน้อย 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายต่อเดือนก่อน เมื่อได้ตามนี้แล้วค่อยแบ่งเงินส่วนต่อมาไปใช้ลงทุนหรือต่อยอดความมั่งคั่ง เช่น ซื้อกองทุนรวม DCA, ลงทุนหุ้นพื้นฐานดี, หรือเรียนสกิลใหม่ ๆ ที่สามารถเพิ่มรายได้ได้จริง เงินส่วนนี้จะทำให้โบนัสมีโอกาส “ออกลูกออกหลาน” แทนที่จะจบแค่ในปีเดียว* 
  *การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไข ผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน
• ก้อนที่ 2: ลดภาระ (30%)
  ถ้ามีหนี้ ซึ่งมีภาระดอกเบี้ยสูง เช่น บัตรเครดิตหรือสินเชื่อส่วนบุคคล ให้นำเงินไปปิดหนี้ก่อน เพราะดอกเบี้ยที่เราจ่ายอยู่ทุกเดือนนั้นกัดกินเงินเก็บของเราทีละนิด การใช้โบนัสปิดหนี้ คือการลงทุนอีกรูปแบบหนึ่ง เพราะเท่ากับได้ผลตอบแทนคืนจากดอกเบี้ยเงินกู้ที่ไม่ต้องจ่ายต่อไปอีกหลังปิดจบหนี้ ทั้งนี้ ถ้าจำนวนหนี้ดอกเบี้ยสูงมีจำนวนมาก โดยที่ อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่ต้องจ่าย อาจจะสูงกว่าเมื่อเทียบกับคาดการณ์ผลตอบแทนจากเงินลงทุนที่คาดว่าจะได้ ก็อาจจะเน้นเพิ่มสัดส่วนการนำเงินโบนัสไปปิดจบหนี้ เพื่อลดภาระก่อน แล้วค่อยตามด้วยการลงทุนเพื่อสร้างอนาคต 
• ก้อนที่ 3: เติมความสุข (20–30%)
  ใช้กับสิ่งที่ทำให้ชีวิตมีความสุขจริง ๆ เช่น ทริปกับครอบครัว ของขวัญให้พ่อแม่ หรืออุปกรณ์ที่ช่วยให้ชีวิตประจำวันดีขึ้น โดยที่การให้รางวัลตัวเองเป็นการเติมกำลังใจ แต่ต้องอยู่ในขอบเขตที่ไม่กระทบเป้าหมายระยะยาว

3. แยกบัญชีโบนัสออกจากบัญชีใช้จ่ายประจำ

ในกรณีที่ภาระค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันไม่ได้เยอะ ไม่มีหนี้ที่ต้องห่วง และรู้ตัวว่า เป็นคนใช้เก่ง เมื่อเงินโบนัสเข้ามา อย่าปล่อยให้อยู่ในบัญชีเดียวกับเงินเดือน เพราะมันจะหายไปแบบไม่รู้ตัว เปิด “บัญชีสำหรับโบนัส” แยกต่างหาก แล้วโอนเงินออกไปเก็บไว้ทันที จะเก็บในบัญชีออมทรัพย์ดอกเบี้ยสูง หรือเก็บเพื่อใช้สำหรับการลงทุนก็ได้ เทคนิคนี้ช่วยสร้างระยะห่างทางใจ ทำให้เราใช้เงินอย่างมีสติขึ้น

4. ทำ “บันทึกโบนัส” ทุกปี

ลองเขียนบันทึกเล็ก ๆ ว่าโบนัสแต่ละปีเราได้เท่าไหร่ และนำไปใช้ทำอะไรบ้าง ปีถัดไปลองกลับมาอ่านดู จะเห็นชัดเลยว่าอะไร “คุ้มค่า” และอะไร “สูญเปล่า” เมื่อสะสมข้อมูลหลายปี เราจะเข้าใจพฤติกรรมการใช้เงินของตัวเองมากขึ้น และวางแผนได้แม่นกว่าเดิม

5. ใช้บางส่วนเพื่อสร้างรายได้เพิ่ม

ถ้ารู้ตัวว่าเป็นคนมีความสามารถพิเศษที่อาจจะนำความสามารถนั้นไปต่อยอดเป็นเงินได้ เช่น ถ่ายภาพสวย วาดภาพเก่ง อาจจะลองนำเงินโบนัสบางส่วนมาเปลี่ยนเป็นเครื่องมือหาเงินให้เพิ่มขึ้น เช่น ซื้อกล้องถ่ายรูป, iPad สำหรับวาดภาพ, หรือสมัครคอร์สสร้างแบรนด์ออนไลน์ มันอาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของรายได้เสริมที่ต่อยอดได้เรื่อย ๆ 

“โบนัสจะมีค่ามากแค่ไหน ขึ้นอยู่กับเราบริหารมันยังไง” ถ้าแบ่งสัดส่วนดี มีเป้าหมายชัด และให้รางวัลตัวเองอย่างพอดี โบนัสก็จะไม่ใช่เงินที่หมดไป แต่กลายเป็นก้าวเล็ก ๆ ที่พาเราเข้าใกล้ความมั่นคงทางการเงินในอนาคต