ในยุคที่สังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ การเตรียมความพร้อมทางการเงินหลังเกษียณจึงกลายเป็นเรื่องสำคัญที่หลายคนให้ความสนใจมากขึ้น หนึ่งในทางเลือกที่ได้รับความนิยมคือ "ประกันบำนาญ" ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อสร้างรายได้สม่ำเสมอให้กับผู้เอาประกันในช่วงวัยเกษียณ แต่คำถามที่หลายคนสงสัยก็คือ ประกันบำนาญเหมาะสำหรับใคร และการทำประกันบำนาญนั้นคุ้มค่าจริงหรือไม่ บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจถึงรายละเอียดของประกันบำนาญ เพื่อช่วยให้คุณตัดสินใจได้อย่างมั่นใจว่าเหมาะกับสถานการณ์ทางการเงินของคุณหรือไม่

ประกันชีวิตแบบบํานาญ คืออะไร

ประกันชีวิตแบบบำนาญ (Annuity) คือ ประกันชีวิตที่เน้นการออมเงินคล้ายประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ โดยผู้เอาประกันต้องชำระเงินค่าเบี้ยประกันเป็นระยะเวลาตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันชีวิตที่ทำไว้ แต่รูปแบบการคืนเงิน จะไม่มีการคืนเงินระหว่างทาง 

ประกันชีวิตแบบบํานาญมีเงื่อนไขอย่างไร

ผู้ถือกรมธรรม์ต้องออมเงินอย่างต่อเนื่องจนถึงอายุเกษียณ (เช่น 55, 60 หรือ 65 ปี แล้วแต่แบบ) และจะได้รับเงินคืนในรูปแบบของเงินบำนาญ จนถึงอายุ 85 หรือ 90 ปี แล้วแต่แบบ

ประกันชีวิตแบบบํานาญมีสิทธิ์ประโยชน์อะไรอีกบ้าง

นอกเหนือจากเงินบำนาญที่จะได้รับหลังเกษียณอายุแล้ว ผู้เอาประกันจะได้รับความคุ้มครองเนื่องจากการเสียชีวิต และสามารถนำค่าเบี้ยประกันบำนาญไปลดหย่อนภาษีได้ตามที่กฎหมายกำหนด

ประกันบำนาญเหมาะกับใคร?

• คนที่ต้องการวางแผนการเงินไว้ใช้หลังเกษียณในจำนวนที่แน่นอน
• คนที่สามารถรับความเสี่ยงได้น้อยกว่าการลงทุนเพื่อการเกษียณช่องทาง อื่นๆ
• คนที่ต้องการสิทธิประโยชน์ในการป้องกันความเสี่ยง (ต้องการความคุ้มครองชีวิต)
• คนที่ต้องการสิทธิประโยชน์ในการลดหย่อนภาษี

ประกันชีวิตแบบบํานาญมีข้อดีอย่างไร

• เป็นการออมเงินที่การันตีเงินที่จะได้รับหลังเกษียณอายุ โดยการออมเพื่อเกษียณอายุเป็นการออมเงินระยะยาวที่ต้องมีวินัยในการออมเป็นอย่างมาก ลำพังหากเราออมเงินด้วยตัวเอง เราอาจออมไม่ได้ตามเป้าหมาย ดังนั้นเมื่อทำประกันบำนาญ เราจึงแน่ใจได้ว่า เราจะมีเงินส่วนหนึ่งสำหรับการเกษียณอายุอย่างแน่นอน
  
  
• เงินส่วนมากที่เราจะได้รับหลังเกษียณอายุมักจะเป็นเงินก้อน เช่น เงินจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เงินก้อนที่ได้จากประกันสะสมทรัพย์ที่ครบกำหนด หรือแม้แต่เงินจากกองทุนรวมต่างๆ เช่น LTF และ RMF ก็เป็นเงินก้อน ทำให้มีคำกล่าวว่า ช่วง 5 ปีแรกของการเกษียณอายุจะเป็น Honey Moon Period ของการเกษียณอายุ เนื่องจากจะมีเงินก้อนออกมามากพอสมควร ทำให้หากเราไม่มีการบริหารจัดการเงินก้อนสุดท้ายนี้ที่ดีพอ เงินอาจจะหมดก่อนที่เราจะสิ้นอายุขัยได้ ดังนั้นการมีเงินจากประกันบำนาญ ก็จะทำให้เรามีเงินได้ที่แน่นอนที่จ่ายออกมาให้เราเป็นประจำทุกปี อย่างน้อยๆ ก็มั่นใจได้ว่ามีเงินส่วนนี้ ที่เป็นเงินเกษียณที่แน่นอนของเรา
  
  
• ได้ความคุ้มครองชีวิต กรณีที่ผู้เอาประกันจากไปก่อนวัยอันควร โดยสามารถระบุผู้รับผลประโยชน์ได้ตามที่ต้องการ นอกจากนี้ผลประโยชน์ที่ได้จากกรมธรรม์ประกันชีวิตจะได้รับยกเว้นภาษี
  
  
• เบี้ยประกันบำนาญ สามารถนำมาลดหย่อนภาษีได้ตามที่กฎหมายกำหนด

ประกันชีวิตแบบบํานาญมีข้อจำกัดอย่างไร

• ได้รับผลตอบแทนที่ค่อนข้างต่ำ เฉลี่ยอยู่ที่ 2 – 3% ซึ่งอาจจะไม่ชนะเงินเฟ้อ
  
  
• ความคุ้มครองชีวิตที่ได้อาจไม่สูงมาก จึงไม่เหมาะกับคนที่ต้องการทุนประกันสูงๆ เพื่อคุ้มครองภาระทางการเงิน
   

การเกษียณอายุ ควรเริ่มเมื่อไหร่

ประเด็นเรื่องอายุเกษียณยังคงเป็นที่พูดถึงกันอย่างกว้างขวางว่า ควรกำหนดไว้ที่ 55 ปี หรือ 60 ปีจึงจะเหมาะสม อย่างไรก็ตาม ตามกฎหมายแรงงานปัจจุบัน กำหนดให้ลูกจ้างสามารถยื่นความประสงค์ขอเกษียณได้ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน โดยมีผลบังคับทันที ไม่จำเป็นต้องรอการยินยอมจากนายจ้าง ทั้งนี้ สิทธิประโยชน์หรือเงินชดเชยที่จะได้รับหลังเกษียณจะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขและเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดไว้ ซึ่งอาจแตกต่างกันไปตามระยะเวลาการทำงานและเงื่อนไขแต่ละกรณี

แล้วคุ้มหรือไม่ ที่จะทำประกันบำนาญ

ความคุ้ม ไม่คุ้มขึ้นอยู่กับเป้าหมายทางการเงินของคุณเป็นหลัก โดยก่อนที่คุณจะซื้อสินค้าการเงินประเภทใดก็ตาม คุณต้องถามตัวเองก่อนเสมอว่า คุณต้องการอะไร เป้าหมายการเงินของคุณคืออะไร และความสามารถในการรับความเสี่ยงของคุณเป็นอย่างไร ดังที่ได้กล่าวไปแล้ว ประกันบำนาญเป็นหนึ่งในประกันลดหย่อนภาษี มีไว้เพื่อการวางแผนเกษียณอายุที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการรายได้แบบบำนาญที่จ่ายออกมาเป็นจำนวนที่แน่นอน ในระยะเวลาที่แน่นอน พร้อมทั้งได้ความคุ้มครองชีวิตและสิทธิลดหย่อนภาษี และเป็นทางเลือกที่ค่อนข้างเสี่ยงน้อยกว่าทางเลือกอื่นๆ หากคุณมีความต้องการเช่นที่ได้กล่าวไป ประกันบำนาญก็จะตอบโจทย์ความต้องการของคุณได้

ประกันบำนาญไม่ได้ดีกว่าหรือด้อยกว่าตัวเลือกอื่น ทุกอย่างขึ้นอยู่กับเป้าหมายทางการเงินที่คุณวางไว้ เราจึงควรเลือกสินทรัพย์ทางการเงินที่ทำให้สามารถบรรลุและตอบโจทย์ความต้องการทางการเงินของเราให้ได้มากที่สุด สำหรับคนที่รู้และเข้าใจว่าตัวเองต้องการอะไร จะสามารถเลือกสินทรัพย์ทางการเงินที่เหมาะสมกับตัวเองได้ดีที่สุด

บทความโดย : นิภาพันธ์ พูนเสถียรทรัพย์ CFP®   นักวางแผนการเงินอิสระ นักเขียนและวิทยากร