เมื่อพูดถึงการเกษียณ คนส่วนใหญ่มักเริ่มที่คำถามว่า “ต้องมีเงินกี่ล้าน ถึงจะพอใช้?” แต่คนที่เคยผ่านวิกฤตเศรษฐกิจมาแล้วจะรู้ดีว่า คำถามที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “ถ้าวันที่เราไม่มีรายได้ประจำแล้ว ตลาดเป็นขาลง… เราจะวางแผนจัดการอย่างไร?” เพราะโจทย์ของเงินเกษียณ ไม่ได้อยู่ที่ มีเท่าไร แต่คือ จะอยู่รอดได้นานแค่ไหน ในวันที่ตลาดไม่เป็นใจ

ถ้ามองในมุมของการวางแผนการเงินเพื่อใช้หลังเกษียณ สามารถแบ่งเงินเก็บออกได้เป็น 2 กลุ่มหลัก

1. เงินนิ่ง เช่น เงินสด เงินฝาก ตราสารหนี้ หรือเงินคืนรายปีจากกรมธรรม์ประกันชีวิต และเงินบำนาญ เงินกลุ่มนี้ไม่หวือหวา ราคาขึ้นลงไม่มากนักอยู่ในกลุ่มเสี่ยงต่ำ – ปานกลาง หน้าที่หลักคือการลดแรงกดดันจากความผันผวนของตลาด รองรับค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน และช่วยรักษาสภาพคล่อง
2. เงินที่ลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยง เช่น หุ้น กองทุนหุ้น กองทุนต่างประเทศ หรือสินทรัพย์ที่ราคาขึ้นแรงลงแรง
    เงินกลุ่มนี้มีโอกาสเติบโตในระยะยาว แต่ไม่มีใครรับประกันได้ว่า ในวันที่เราต้องการขายเพื่อนำเงินมาใช้ ราคาจะอยู่ในระดับที่น่าพอใจหรือไม่ และผู้ลงทุนอาจไม่ได้รับเงินต้นคืน

การมีทั้งเงินนิ่งและเงินที่ลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงที่เหมาะกับแผนเกษียณและระดับความเสี่ยงที่เรายอมรับได้ จะช่วยให้มีการกระจายสินทรัพย์และความเสี่ยงที่สมดุลขึ้น ปัจจุบันเราสามารถเริ่มต้นออมเงินผ่านบัญชีเงินฝาก และลงทุนในกองทุนรวมที่มีนโยบายลงทุนในสินทรัพย์หลากหลายระดับความเสี่ยง โดยทำผ่านทางแอป SCB EASY  ซึ่งเป็นอีกช่องทางที่ช่วยให้การวางแผนเตรียมเงินสำหรับอนาคตทำได้ง่ายขึ้น และเหมาะกับผู้ที่ต้องการวางแผนระยะยาวอย่างเป็นระบบ

ความผิดพลาดที่หลายคนทำ “กลับด้าน”

ในกรณีที่เราต้องเริ่มพึ่งพิงเงินเกษียณเพราะรายได้ประจำไม่มีแล้ว แต่พอร์ตที่ลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงเกิดปรับตัวลดลงอย่างมาก หลายคนเลือกที่จะ ดึงเงินที่ลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงมาใช้ก่อน แล้วเก็บเงินนิ่งไว้ใช้ภายหลัง 
 
 วิธีนี้แม้จะดูเหมือนลดความเสี่ยง แต่ในความเป็นจริงอาจทำให้พอร์ตโดยรวมมีความเปราะบางมากขึ้น เพราะเงินที่ลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงมักต้องใช้เวลาเพื่อฟื้นตัว หากจำเป็นต้องขายในช่วงตลาดปรับลงมาก ๆ อาจส่งผลต่อโอกาสในการฟื้นตัวของพอร์ตในระยะยาว
 
 สิ่งนี้เชื่อมโยงกับแนวคิด Sequence of Returns Risk หรือ ความเสี่ยงจากลำดับผลตอบแทน ที่ถูกกล่าวถึงอย่างแพร่หลายในงานวิจัยด้านการวางแผนเกษียณ และบทความของนักวางแผนการเงิน เช่น William Bengen, Michael Kitces และ Wade Pfau ที่อธิบายไว้ว่า ต่อให้ผลตอบแทนเฉลี่ยระยะยาวใกล้เคียงกัน แต่ช่วงเวลาในการถอนเงินออกมาใช้สำคัญกว่าที่คิด และส่งผลต่อความมั่นคงของเงินเกษียณอย่างมีนัยสำคัญ

หากตลาดปรับตัวลงแรงตั้งแต่ช่วงต้นของการเกษียณ และเราจำเป็นต้องขายสินทรัพย์เสี่ยงเพื่อนำเงินมาใช้ ความเสียหายที่เกิดขึ้นอาจกระทบต่อพอร์ตในระยะยาว แม้ตลาดจะดีขึ้นในภายหลัง ดังนั้น คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่า ตลาดจะฟื้นหรือไม่ แต่คือ “เรามีเวลารอหรือไม่”

บทบาทของเงินนิ่ง คือเกราะป้องกันความเสี่ยง

เงินนิ่งไม่ได้มีหน้าที่สร้างผลตอบแทนสูงสุด แต่มีหน้าที่สำคัญกว่า คือ ทำให้เราไม่ต้องตัดสินใจผิดเพราะความจำเป็น โดยแนวคิด Bucket Strategy ของ Harold Evensky นักวางแผนการเงินชั้นนำของสหรัฐอเมริกา ได้แนะนำให้กันเงินนิ่งไว้รองรับค่าใช้จ่ายในช่วงแรกของการเกษียณเพื่อลดผลกระทบจากความผันผวนของตลาด โดยทั่วไปการมีเงินนิ่งที่สามารถรองรับค่าใช้จ่ายได้ประมาณ 5 – 10 ปีแรก ช่วยให้เงินที่ลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงมีเวลาในการฟื้นตัวและเติบโตตามศักยภาพ ทั้งนี้ ระยะเวลาและสัดส่วนที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับสถานการณ์และความเสี่ยงของแต่ละบุคคล

 เป้าหมายของเงินเกษียณ ไม่ใช่การชนะตลาด

หลังเกษียณ ความอยู่รอด คือสิ่งสำคัญ เพราะช่วงเวลานี้ไม่ใช่จังหวะในการเร่งสร้างผลตอบแทน แต่เป็นเกมระยะยาวที่ต้องการความมั่นคง และความต่อเนื่องในการใช้ชีวิต ผู้ชนะคือคนที่สามารถรักษาเงินให้อยู่กับตัวเองได้นานที่สุด มีเงินเหลือเพียงพอให้ใช้ชีวิตอย่างสบายใจ

หมายเหตุ

• บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลด้านการวางแผนการเงินในเชิงความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือการบริหารเงินเฉพาะบุคคล 
• การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง รวมถึงควรขอคำแนะนำเพิ่มเติมจากผู้ประกอบธุรกิจก่อนตัดสินใจลงทุน 
• การลงทุนไม่ใช่การฝากเงิน จึงมีความเสี่ยงที่ผู้ลงทุนอาจไม่ได้รับเงินลงทุนหรือเงินต้นคืนเต็มจำนวน