เมื่อเราได้ยกทรัพย์สินโดยเสน่หาให้แก่ผู้อื่นไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการให้ อสังหาริมทรัพย์ เช่น ที่ดิน บ้าน คอนโด หรือ สังหาริมทรัพย์ เช่น เงิน หุ้น รถยนต์ ทองคำ คำถามที่หลายท่านสงสัยคือ หากผู้ให้ทรัพย์สินต้องการจะเรียกคืนทรัพย์สินนั้นจากผู้รับจะสามารถทำได้หรือไม่ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจประเด็นดังกล่าวกันครับ โดยหลักกฎหมาย เมื่อผู้ให้ได้ให้ทรัพย์สินแก่ผู้รับไปแล้ว จะไม่สามารถขอถอนคืนการให้หรือเรียกคืนทรัพย์สินนั้นกลับมาได้ อย่างไรก็ตาม กฎหมายได้กำหนดข้อยกเว้นไว้บางประการที่เปิดโอกาสให้ผู้ให้สามารถถอนคืนการให้ได้ เช่น กรณีผู้รับทำผิดเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ในสัญญาให้ หรือ กรณีผู้รับประพฤติเนรคุณต่อผู้ให้ เป็นต้น

กรณีทำผิดเงื่อนไขในสัญญาให้

หากในสัญญาให้มีการกำหนดเงื่อนไขไว้ และผู้รับไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขนั้น ผู้ให้อาจมีสิทธิถอนคืนการให้ได้ ทั้งนี้ เงื่อนไขที่กำหนดไว้จะต้องไม่ขัดต่อหลักกฎหมาย หากเงื่อนไขใดขัดต่อกฎหมาย เงื่อนไขนั้นจะไม่สามารถบังคับใช้ได้

กรณีประพฤติเนรคุณ

กฎหมายกำหนดเหตุแห่งการประพฤติเนรคุณไว้เป็นการเฉพาะ 3 ประการ ได้แก่

1. ผู้รับทรัพย์สินประทุษร้ายต่อผู้ให้ทรัพย์สินโดยต้องเป็นความผิดฐานอาญาอย่างร้ายแรง
2. ผู้รับทรัพย์สินทำให้ผู้ให้ทรัพย์สินเสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้ทรัพย์สินอย่างร้ายแรง
3. ผู้รับทรัพย์สินปฏิเสธไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเพื่อเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ทรัพย์สินในเวลาที่ผู้ให้ทรัพย์สินยากไร้ และในขณะนั้นผู้รับทรัพย์สินสามารถจะให้ได้ 

จะเห็นได้ว่าสิทธิในการถอนคืนการให้เพราะเหตุเนรคุณ เป็นเรื่องเฉพาะตัว  ระหว่างผู้ให้ทรัพย์สิน และผู้รับทรัพย์สิน เมื่อเป็นเรื่องเฉพาะตัว สิทธิในการถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับทรัพย์สินประพฤติเนรคุณก็จะไม่ได้ตกทอดเป็นมรดกไปยังทายาทของผู้รับทรัพย์สินนะครับ ยกตัวอย่าง เช่น

ตัวอย่างที่ 1: คุณพ่อยกที่ดินให้คุณ A ที่เป็นลูก ต่อมาคุณ A ได้ประพฤติเนรคุณต่อคุณพ่อ คุณพ่อมีสิทธิฟ้องเรียกถอนคืนการให้ที่ดินจากคุณ A ต่อศาลได้

ตัวอย่างที่ 2: คุณพ่อยกที่ดินให้คุณ A ที่เป็นลูก ต่อมาคุณ A ได้ทำพินัยกรรมยกที่ดินแปลงนั้นให้แก่คุณ B เมื่อคุณ A เสียชีวิต คุณ B จึงได้รับมรดกเป็นที่ดินแปลงดังกล่าว 

ต่อมาปรากฏว่า คุณ B ประพฤติเนรคุณต่อคุณพ่อของคุณ A คุณพ่อของคุณ A ไม่มีสิทธิฟ้องเรียกถอนคืนการให้ที่ดินแปลงดังกล่าวจากคุณ B เนื่องจากการถอนคืนการให้เพราะเหตุเนรคุณเป็นเรื่องเฉพาะตัวระหว่างคุณพ่อและคุณ A เท่านั้น 

การให้ทรัพย์สินโดยเสน่หา แม้โดยหลักจะเรียกคืนไม่ได้ แต่ก็มีกรอบกฎหมายที่ทั้งผู้ให้ทรัพย์สินและผู้รับทรัพย์สินควรทำความเข้าใจไว้ล่วงหน้า โดยเฉพาะกรณีการกำหนดเงื่อนไขในสัญญาให้ และข้อยกเว้นเรื่องการประพฤติเนรคุณ ซึ่งเป็นสิทธิเฉพาะตัวที่ไม่ตกทอดเป็นมรดก การวางแผนให้ทรัพย์สินอย่างรอบคอบจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อป้องกันข้อพิพาทที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตนะครับ

ลูกค้า SCB PRIVATE BANKING ที่สนใจในเรื่องบริหารสินทรัพย์ครอบครัวเพื่อส่งต่อความมั่งคั่งจากรุ่นสู่รุ่น สามารถติดต่อ Wealth Planning and Family Office Division ของธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) ได้ที่อีเมล [email protected] หรือ ติดต่อที่ปรึกษาด้านการเงินและการลงทุน (RM) ของท่าน