ช่วงนี้ เรามักจะได้ยินคนในโลกโซเชียลพูดถึงเรื่องการเตรียมเงินสำรองเผื่อฉุกเฉิน เพื่อรับมือเหตุการณ์ไม่คาดคิดมากขึ้น ท่ามกลางสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลางที่ยังไม่สิ้นสุด ที่ทำให้หลายคนเป็นกังวลกับผลกระทบทางเศรษฐกิจที่จะตามมา โดยเฉพาะความกังวลที่มีต่อความมั่นคงในอาชีพการงาน หรือธุรกิจของตัวเอง ที่อาจได้รับผลกระทบตามมาด้วย

เงินสำรองเผื่อฉุกเฉิน คือ อะไร เก็บอย่างไร 

สำหรับเงินสำรองเผื่อฉุกเฉิน เป็นเงินออมก้อนแรกที่ตามบทเรียนการวางแผนการเงิน แนะนำว่า ทุกคนควรจะต้องมีก่อนที่จะไปเก็บเงินสำหรับเป้าหมายอื่นๆ โดยเงินก้อนนี้ มีเป้าหมายตรงตัวตามชื่อ คือ มีไว้เพื่อเป็นเงินสำรองเผื่อเวลาที่เกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน ที่ไม่คาดคิดว่าจะเกิด เช่น ตกงานกะทันหัน เจ็บป่วยรุนแรง ใช้จ่ายเพื่อเหตุการณ์ไม่คาดฝันที่เกิดกับครอบครัว  

สำหรับ คุณสมบัติสำคัญของ เงินสำรองเผื่อฉุกเฉิน คือ มีไว้ให้เกิดความสบายใจ สามารถนำออกมาใช้ได้ทันทีในยามฉุกเฉิน เงินก้อนนี้ จึงไม่ได้เก็บออมเพื่อเน้นหาผลตอบแทน แต่เน้นเรื่องการรักษามูลค่า ในยุคที่ความสบายใจมีมูลค่าสูง 

ตามหลักการควรมีเงินก้อนนี้ 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายจำเป็นในแต่ละเดือน ถ้ามีไว้ก็จะอุ่นใจ เพราะเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินต้องใช้เงินขึ้นมา ก็จะได้ไม่ต้องไปขายสินทรัพย์ลงทุนในจังหวะที่ไม่เหมาะสม หรือไปกู้เงินฉุกเฉินมาใช้  

อย่างไรก็ตาม ในยุคเศรษฐกิจผันผวน มีความไม่แน่นอนเกิดขึ้นบ่อยๆ อย่างเช่น ล่าสุดที่มีสงครามระหว่างอิหร่าน-อิสราเอล-สหรัฐฯ ส่งผลให้ราคาพลังงานโลกปรับขึ้นไปมาก การเก็บเงินสำรองเผื่อฉุกเฉินเพียง 3-6 เท่า อาจไม่ทำให้อุ่นใจได้มากพอ  

นักวางแผนการเงินจำนวนมากเริ่มแนะนำให้เพิ่มระดับการเก็บเงินสำรองเผื่อฉุกเฉินเป็น 6-12 เท่า หากสามารถทำได้ เพราะความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ในช่วงเวลานี้ มีแนวโน้มปะทุได้ทุกเมื่อ ซึ่งจะส่งผลให้ราคาพลังงาน เงินเฟ้อ ค่าเงิน รวมถึงตลาดการเงินผันผวนมากขึ้นเช่นกัน 

ผลิตภัณฑ์ทางเลือกที่เหมาะสำหรับ เก็บเงินสำรองเผื่อฉุกเฉิน 

บัญชีเงินฝาก

• บัญชีเงินฝากออมทรัพย์สกุลเงินบาท   

เนื่องจากถอนเพื่อนำมาใช้จ่ายยามฉุกเฉินได้ทุกเมื่อ แต่ก็มีข้อเสีย เพราะเมื่อถอนง่ายเกินไป ผู้ที่มีแนวโน้มเผลอใช้เงินง่าย ก็มีโอกาสหยิบเงินส่วนนี้มาใช้จ่ายได้ง่าย ทำให้เก็บเงินสำรองเผื่อฉุกเฉินไม่ถึงเป้าหมายเสียที

• บัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) หรือ บัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศอิเล็กทรอนิกส์ ประเภทออมทรัพย์ (e-FCD) 

หนึ่งในทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับยุคนี้ โดยแม้ว่า บัญชีเงินฝาก FCD หรือ e-FCD จะมีความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน แต่สำหรับผู้ที่รับความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนได้ และมองว่าเงินก้อนนี้ ต้องการเก็บไว้ยาวๆ เพื่อสำรองยามฉุกเฉินอยู่แล้ว การฝากไว้ในบัญชีเงินฝาก FCD หรือ e-FCD โดยเฉพาะในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) ก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะนอกจากจะช่วยลดโอกาสในการหยิบเงินส่วนนี้มาใช้จ่ายแบบง่ายๆ ได้ สำหรับผู้ที่มีแนวโน้มเผลอใช้เงินง่าย  ยังช่วยกระจายความเสี่ยงด้านค่าเงินได้ด้วย โดยในช่วงที่เศรษฐกิจโลกผันผวน เงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) ก็ยังเป็นสกุลเงินหลักที่ทั่วโลกต้องการ มีสภาพคล่องสูง สามารถถอนหรือแปลงแลกเป็นเงินบาทได้เมื่อจำเป็น ตามช่องทางในการให้บริการและในเวลาทำการของธนาคารไทยพาณิชย์ที่กำหนดไว้ในแต่ละช่องทาง 

กองทุนรวมตลาดเงิน 

กองทุนรวมตลาดเงิน เป็นทางเลือกการลงทุนที่มีความเสี่ยงต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับกองทุนรวมประเภทอื่นๆ ตอบโจทย์ด้านการรักษาสภาพคล่อง แต่ในขณะเดียวกันก็มีโอกาสในการสร้างผลตอบแทนได้ด้วย ตัวอย่างกองทุนรวมตลาดเงิน เช่น

• กองทุนรวมตลาดเงินสกุลเงินบาท 

กองทุนเปิดไทยพาณิชย์ ตราสารตลาดเงิน (ชนิดสะสมมูลค่า) หรือ SCBMONEY(A) มีระดับความเสี่ยง 1 คือ ความเสี่ยงต่ำ โดยมีนโยบายการลงทุนดังนี้

• กองทุนลงทุนในเงินฝากหรือตราสารเทียบเท่าเงินฝากแต่ไม่รวมถึงเงินฝากอิสลาม ตราสารหนี้ที่มีกำหนดวันชำระหนี้ไม่เกิน 397 วันนับแต่วันที่ลงทุน (โดยตราสารหนี้ดังกล่าวต้องไม่เป็นหุ้นกู้ด้อยสิทธิ หรือตราสารหนี้อื่นที่มีลักษณะด้อยสิทธิในทำนองเดียวกับหุ้นกู้ด้อยสิทธิ) หน่วยลงทุนของกองทุนรวมตลาดเงิน หรือตราสารการเงินอื่นใด รวมถึงอาจมีไว้ซึ่งหลักทรัพย์อื่นหรือทรัพย์สินอื่น และ/หรือหาดอกผลโดยวิธีการอื่นอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่าง ตามที่คณะกรรมการ ก.ล.ต. หรือสำนักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ประกาศกำหนดไว้ หรือเห็นชอบให้กองทุนลงทุนได้
• กองทุนจะดำรงอายุถัวเฉลี่ยแบบถ่วงน้ำหนักของทรัพย์สินทั้งหมดของกองทุน (portfolio duration) ณ ขณะใดๆ ไม่เกิน 92 วัน
• กองทุนอาจลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุนรวม ซึ่งอยู่ภายใต้การจัดการของบริษัทจัดการในสัดส่วนไม่เกินร้อยละ 100 ของมูลค่าทรัพย์สินสุทธิของกองทุน
• กองทุนอาจลงทุนในหรือเข้าทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Derivatives) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันความเสี่ยง (Hedging)

• กองทุนรวมตลาดเงินสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) 

กองทุนเปิดไทยพาณิชย์ Short Term Yield USD หรือ SCBUSDYIELD ระดับความเสี่ยง 4 คือ ความเสี่ยงปานกลางค่อนข้างต่ำ โดยมีนโยบายการลงทุนดังนี้

• กองทุนเน้นลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุนรวมต่างประเทศเพียงกองทุนเดียว (Feeder Fund) ได้แก่ BNP Paribas InstiCash USD 1D LVNAV (กองทุนหลัก) ชนิดหน่วยลงทุน (share class) IT1 Capitalisation ซึ่งเป็น Sub Fund ของกองทุน BNP Paribas InstiCash โดยกองทุนหลักมีวัตถุประสงค์การลงทุนเพื่อสร้างผลตอบแทนในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) สอดคล้องกับอัตราดอกเบี้ยของตลาดเงินในช่วงระยะเวลา 1 วัน โดยกระจายการลงทุนในตราสารตลาดเงิน (Money Market Instruments) ในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) เงินฝากกับสถาบันการเงิน ธุรกรรมการขายโดยมีสัญญาซื้อคืน (repurchase agreements) ธุรกรรมการซื้อโดยมีสัญญาขายคืน (reverse repurchase agreements) และหน่วยลงทุนของกองทุนตลาดเงินระยะสั้นอื่นในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD)
• กองทุนอาจลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุนรวม ซึ่งอยู่ภายใต้การจัดการของบริษัทจัดการในสัดส่วนไม่เกินร้อยละ 20 ของมูลค่าทรัพย์สินสุทธิของกองทุน
• กองทุนอาจลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Derivatives) เพื่อการบริหารความเสี่ยง (Hedging) และในกรณีที่กองทุนลงทุนในตราสารที่เป็นสกุลเงินอื่นนอกเหนือจากสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐอเมริกา กองทุนจะลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Derivatives) เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนทั้งจำนวน หรือเกือบทั้งหมด (Fully Hedged)

ทั้งนี้ กรณีสามารถเก็บเงินสำรองเผื่อฉุกเฉินได้ 3-6 เดือน อาจจะเลือกเริ่มต้นจากการเก็บในสกุลเงินบาทก่อน เพื่อนำไปใช้ฉุกเฉินได้ง่าย โดยกรณีที่ใจอ่อนไหว กดโอนไว อาจเก็บผ่านกองทุนรวมตลาดเงินสกุลเงินบาทไว้ ส่วนใครที่มีกำลังมากพอจะเก็บเงินสำรองเผื่อฉุกเฉินได้ 6-12 เดือน แนะนำว่า อาจจะแบ่งครึ่งหนึ่งเก็บไว้ในรูปสกุลเงินบาท และอีกครึ่งหนึ่งเก็บไว้ในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) ไม่ว่าจะเป็นผ่านบัญชีเงินฝาก FCD หรือ e-FCD หรือกองทุนรวมตลาดเงินสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD)  

เมื่อมีเงินก้อนนี้เพียงพอแล้ว ลำดับถัดไป ก็ค่อยหาช่องทางเก็บเงินออมก้อนที่มีไว้เพื่อเป้าหมายอื่นๆ ในช่องทางที่มีโอกาสร้างผลตอบแทนได้มากกว่านี้ต่อไปได้

สุดท้ายนี้ อยากฝากทุกท่านว่า อย่าตื่นตระหนกเกินไป เมื่อข่าวร้ายมา แต่ให้ใช้โอกาสนี้ วางแผนการเงินให้ดี เพราะในวันที่โลกไม่นิ่ง การมีเงินนิ่งรอไว้ จะช่วยให้ชีวิตเดินหน้าสู่เป้าหมายชีวิตที่วางไว้ได้นิ่งขึ้น  และอย่าลืมเลือกเครื่องมือทางการเงินให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ในการเก็บออมเงิน เพื่ออนาคตทางการเงินที่ยั่งยืน 

คำเตือน 

• การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง รวมถึงควรขอคำแนะนำเพิ่มเติมจากผู้ประกอบธุรกิจก่อนตัดสินใจลงทุน
• อัตราดอกเบี้ยเงินฝาก เป็นไปตามที่ประกาศธนาคารกำหนด 
• การฝาก/ถอนเงินในบัญชี FCD หรือ e-FCD มีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ลูกค้าควรศึกษารายละเอียดข้อมูลสำคัญและเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์ก่อนการตัดสินใจ
• ลูกค้าไม่สามารถใช้ และ/หรือทำธุรกรรมผ่านบัญชี FCD หรือ e-FCD เพื่อการเก็งกำไรอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศได้
• การใช้ และ/หรือทำธุรกรรมผ่านบัญชี FCD หรือ e-FCD จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
• การลงทุนในผลิตภัณฑ์การลงทุนไม่ใช่การฝากเงิน รวมทั้งไม่ได้อยู่ภายใต้ความคุ้มครองของสถาบันคุ้มครองเงินฝาก จึงมีความเสี่ยงจากการลงทุนซึ่งผู้ลงทุนอาจไม่ได้รับเงินลงทุนคืนเต็มจำนวน
• กองทุนมีความเสี่ยงจากการลงทุนในต่างประเทศและไม่ได้ป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนทั้งจำนวน ผู้ลงทุนอาจขาดทุนหรือได้รับกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนหรือได้รับเงินคืนต่ำว่าเงินลงทุนเริ่มแรกได้
• ผลการดำเนินงานในอดีต / ผลการเปรียบเทียบผลการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ในตลาดทุน มิได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลการดำเนินงานในอนาคต

• ศึกษาข้อมูลกองทุนและรายละเอียดหนังสือชี้ชวนได้จากเว็บไซต์ของบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวม www.scbam.com และสามารถศึกษารายละเอียดกองทุนรวมเพิ่มเติมผ่านแอป SCB EASY
• สอบถามรายละเอียดและข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ SCB Call Center โทร 02-777-7777  

หมายเหตุ : บทความจัดทำโดย SCB CIO ณ วันที่ 16 เม.ย. 2569